ارتباط علوم انسانی و صنعت

معاون اقتصادی رئیس‌جمهور در همایش ملی ارتباط علوم انسانی، تولید و صنعت خبر داد؛

استقبال دولت از همگرایی علوم اجتماعی و صنعت

به گزارش بردار؛ یکی از مصادیق کاربرد علوم انسانی در ارتباط و تعاملی که با صنعت یک جامعه دارد، به طور واضح آشکار می‌شود. ارتباط علوم انسانی و صنعت، گرچه در زمینه‌ای سرشار از عوامل ساختاری و فراساختاری اتفاق می‌افتد، اما آمادگی و ظرفیت درونی این علوم نیز در این ارتباط نقشی اساسی ایفا می‌کند.

برای موشکافی و تدقیق در این ظرفیت، اصحاب علوم انسانی و صنعت پنجم و ششم اسفند سال جاری گرد هم آمدند و از آنچه فقدان ارتباط ارگانیک علوم انسانی و صنعت نامیده می‌شد، گفتند و شنیدند. این گردهمایی به نخستین همایش ملی ارتباط علوم انسانی، تولید و صنعت مربوط بود که بنیاد بردار، حمایت رسانه‌ای آن را برعهده داشت.

این همایش که به ریاست حسینعلی قبادی و دبیری بهروز دری به انجام رسید، شامل ۱۵ پنل تخصصی در مقولات متعدد ارتباط علوم انسانی و صنعت بود. این گزارش، مرور کوتاهی است بر این تلاش دو روزه که به پشتوانه ماه‌ها نشست تخصصی و پیش‌همایش به منصه اجرا رسیده بود.

حسین راغفر: اقتصاد رانتی، بزرگ‌ترین زیان را به نظام تولید وارد کرده است

حسین راغفر، اقتصاددان و پژوهشگر فقر، در پنل «مسئه‌مداری صنعت در ایران»، اقتصاد رانتی را مسئله مهم و محوری تولید و اقتصاد در ایران معرفی کرد. راغفر از صادرات مواد خام مثل نفت و فولاد، در قبال واردات کالاهای واسطعه مثل سیب‌زمینی گفت و درباره زنجیره ارزش صنعتی در ایران هشدار داد.

وی با انتقاد شدید از تبانی نهادهای کلیدی تصمیم‌گیری کشور، در افزایش نرخ ارز، این رویه را به سود سرمایه‌داری و زیان عموم جامعه خواند.

مقصود فراستخواه: پیوند دانشگاه و نهادهای تصمیم‌گیر از طریق دانشگاهیان شناور ممکن می‌شود

مقصود فراستخواه، عضو هیئت علمی موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، در پنل «علوم انسانی و مسئولیت اجتماعی در توسعه پایدار ملی» از گرایش بخش بزرگی از جامعه علوم انسانی به «سازمانی شدن» به دیده انتقاد نگریست و آن را محملی برای «فرمالیزم دانشگاهی علیه علم و آفرینش علمی» دانست.

از نظر فراستخواه، آنچه در مقابل رفتار سازمانی نیاز داریم، «کنش آکادمیک» است که از طریق کنش ارتباطی، کنش انتقادی، کنش فکری و کنش علمی بوروکراسی ناکارآمد دولت را به سمت اکتشاف جهت حل مسائل کشور رهنمون کند.

در الگوی فراستخواه، این مهم از طریق کنش‌گرانی که وی «دانشگاهیان شناور» می‌نامید، میسر خواهد شد. فراستخواه، این اصطلاح را در اطلاق به کنش‌گرانی داشت که بین دانشگاه و جامعه شناورند و نوعی از هویت بین‌مرزی را میان حوزه‌های رسمی با حوزه‌های عمومی، نهادهای خدماتی و عام‌المنفعه نمایندگی می‌کنند. اصطلاح دیگری که برای این نوع کنش‌گران در بیان فراستخواه بود، «هیئت علمی کف خیابان و کف جامعه» بود.

اسماعیل عالی‌زاد: شاهد تجارت با پوشش صنعت هستیم

اسماعیل عالی‌زاد، استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه، تحت عنوان «فرآیند صنعتی شدن در ایران؛ تقابل یا هم‌افزایی نهادی»، از درک مفهومی موضوع ارتباط علوم انسانی و صنعت آغاز کرد و با پیش کشیدن دوگانه صنعت-تجارت، آنچه را در ایران در جریان است، تجارتی خواند که در پوشش صنعت از آن یاد می‌شود.

عالی‌زاد در مسیر توسعه قرار گرفتنِ جامعه را منوط به اهمیت تجارت دانست و این ادعا را توسط فکت‌های متعدد از دوره‌های متمادی تاریخ تحلیل اقتصاد ایران بازگو کرد.

فرشاد مومنی: راه نجات کشور از بحران، توجه به دانایی و کارشناسی است

فرشاد مومنی، رئیس موسسه مطالعات دین و اقتصاد، در نخستین سخنرانی روز دوم همایش، راه نجات ایران را «دانایی» و توجه عملی به «نظرات کارشناسی» معرفی کرد.

از نظر مومنی در مناسبات رانتی کشور، «علم» رقیب شناخته می‌شود که مقدمه یک «ازکارافتادگی سیستمی» را فراهم کرده است.

وی راه برون‌رفت از این وضعیت را «بازآرایی سیستمی در کل ساختار نهادی» معرفی کرد؛ چراکه ساختار نهادی فعلی، موضعی علیه توسعه کشور دارد.

غلامرضا خاکی: علم مدیریت، تابع سایر رشته‌هاست

غلامرضا خاکی، استاد فلسفه دانشگاه تهران، «تحلیل تاثیرات تحولات پارادایمی در علوم انسانی بر نظریه‌ها و مدل‌های نوین سازمانی» را شرح داد. خاکی ضمن تشریح سه سطح موضوعات مدیریتی تحت عناوین «میکرویی»، «ماکرویی» و «متایی»، به ترتیب آنها را به ترتیب مربوط به پارادایم‌های «فلسفه قاره‌ای»، «فلسفه تحلیلی» و «فلسفه پراگماتیستی» دانست. که صحبت از علوم انسانی و صنعت را در پارادایم سوم و مربوط به سطح متایی موضوعات مدیریت ارتباط علوم انسانی و صنعت معرفی کرد.

از نظر خاکی با تمرکز بر علم مدیریت در تولید و صنعت سخن می‌گفت؛ مدیریت را خوشه‌چین رشته‌هایدیگر دانست و با استعاره زنبورعسل تمثالی از نحوه عمل علم مدیریت نشان داد: علم مدیریت با استفاده از سایر رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی به بار می‌نشیند و چون در سایر رشته‌های علوم انسانی تولیدی صورت نمی‌گیرد، مدیریت نیز دچار نقصان کارکرد شده است.

محمد فاضلی: فشار به علوم انسانی برای درآمدزایی و تامین مالی نشود

سخنرانی متفاوت این همایش به محمد فاضلی، مشاور برنامه‌ریزی و توسعه وزیر نیرو، اختصاص داشت؛ وقتی که از بیم خود گفت: شاید «همه اشتیاق‌ها از آن جهت باشد که کشور دچار مشکل است و تامین مالی با مشکل مواجه شده است؛ پس علوم انسانی هم باید درآمدزایی کند. و این همه اشتیاق برای کسب منابع مالی باشد و نسبتی با تولید و صنعت نداشته باشد». از نظر فاضلی، انتظار از علوم انسانی برای «سخن گفتن از نسبت قدرت و اخلاق و افزایش توانایی انسان برای پایبندی به ارزش‌هاست».

فاضلی به انذار این مسئله پرداخت که «علوم انسانی، علوم حکمرانی هستند و جامعه‌ای که این را به فراموشی بسپرد، روی خوش نخواهد دید» و اگر قرار است علوم انسانی برای تولید و صنعت، نقشی ایفا کند؛ این نقش باید در برشماری ملزومات اثرگذار بر تولید و صنعت باشد.

ناهید پوررستمی: توسعه ژاپن، نقش کلیدی علوم انسانی در دانش یکپارچه را گوشزد می‌کند

ناهید پوررستمی، معاون آموزشی و پژوهشی و تحصیلات تکمیلی دانشکده مطالعات جهان، «پتانسیل‌های علوم انسانی و اجتماعی در آسیب‌شناسی و حل مسائل زیرساختاری، نهادی، سیاست‌گذاری و بنگاه‌داری تولید و صنعت ایران؛ بررسی تجربه ژاپن» را مدنظر داشت و درباره «ضرورت توجه به علوم انسانی و اجتماعی برای حل مسئله» گفت.

تاکید پوررستمی بر دانش یکپارچه بود که بر مبنای تجربه ژاپن در مسیر توسعه، آن را تشریح کرد. «دانش یکپارچه به معنی توجه داشتن به تمامی متغیرهای فهم در حل مسئله» که اهمیت و نقش تحقیقات علوم انسانی و اجتماعی در فرآیند توسعه صنعتی ژاپن، نقش موثر و ضروری علوم انسانی را در این فرآیند نشان می‌دهد.

امیرحسین کاکائی: ارتباط علوم انسانی و صنعت در زمینه‌های متعدد برقرار است

امیرحسین کاکائی، استاد دانشکده مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت ایران، با نگاهی خوش‌بینانه درباره ارتباط علوم انسانی و صنعت خودروسازی سخنرانی کرد. از نظر کاکائی این ارتباط هم‌اکنون نیز برقرار است.

کاکائی، کاربرد مستقیم علوم انسانی در صنعت را مربوط به زمینه‌هایی چون «حسابداری، اقتصاد، حقوق، مدیریت (استراتژیک، عمومی، منابع انسانی، پروژه، عملیات و ارتباطات) و روان‌شناسی» دانست و درباره ارتباط غیرمستقیم علوم انسانی در صنعت به «جامعه‌شناسی، تاریخ، اخلاق، فرهنگ و هنر، علوم تربیتی، فلسفه، ادبیات و زبان‌شناسی، سیاست و سیاست‌گذاری» اشاره کرد.

حسینعلی قبادی: دبیرخانه دائمی همایش ارتباط علوم انسانی و صنعت دایر می‌شود

حسینعلی قبادی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و رئیس همایش ارتباط علوم انسنی، تولید و صنعت در سخنرانی خود، ضمن اشاره به دایر شدن دبیرخانه دائمی همایش ملی ارتباط علوم انسانی، تولید و صنعت، این همایش را در راستای بند ج از ماده ۶۴ برنامه توسعه کشور خواند.

این بند به وظیفه دولت جهت پیشتازی در اقتصاد دانش‌بنیان و افزایش تولید و صادرات محصولات دانش‌بنیان برای توسعه و انتشار فناوری و حمایت‌های مالی از پژوهش‌های تقاضا محور مربوط می‌شود.

محمد نهاوندیان: دولت از همگرایی علوم اجتماعی و صنعت استقبال می‌کند

محمد نهاوندیان، معاون اقتصادی رئیس‌جمهور، با بیان اینکه طی یک‌سال گذشته کشور شاهد التهابات بازار ارز و کالا بوده است؛ اظهار داشت: «اقتصاددانان این شرایط را نتیجه برخی عوامل سیاسی خارجی نظیر خروج آمریکا از برجام، تحریم و همچنین ناامنی های داخلی عنوان می‌کنند» که «علاوه بر این حالت روحی جامعه و اثرپذیری از نگرانی‌های آینده، نقش فضای مجازی و همچنین انتظارات تورمی به همراه افزایش تقاضا خود سبب تورم می‌شود».

وی در ادامه تصریح کرد: «عوامل بیرونی محیط موجب تاثیرات روحی، روانی و اقتصادی جامعه شده و برنامه‌های صنعت‌گران را نیز برهم می‌زند»؛ بنابراین «دولت و سیاست‌گذاران از همگرایی علوم اجتماعی با صنعت استقبال می‌کنند؛ چراکه مسائل مبرم جامعه در حقیقت مسائل دانشگاه‌هاست».

اهدای جایزه به تجارب برتر حوزه ارتباط علوم انسانی، تولید و صنعت

در انتهای این همایش، جایزه دکتر ارانی به تجارب برتر در حوزه ارتباط علوم انسانی و صنعت اهدا شد. این جوایز به طرح‌ها/دستگاه‌های زیر اختصاص داشت:

  • طرح اخلاق، ارزش‌های سازمانی و فرهنگ/ هلدینگ مپنا
  • طرح دانشنامه رجال اقتصادی تاریخ معاصر ایران/ پژوهشکده دانشنامه‌نگاری
  • طرح اصلاح و بهبود فرآیندهای سازمانی/ سازمان اسناد و کتابخانه ملی
  • طرح دانشنامه فرش ایران/پژوهشکده دانشنامه‌نگاری
  • طرح بومی‌گزینی/شرکت ملی گاز
  • طرح کاربست سرمایه روانشناختی در ارتقای کیفیت زندگی کاری و رفتار سازمانی برتر/ شرکت ایران‌خودرو دیزل

فاطمه مرتضوی/

0

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

1 × 3 =