روان‌شناسی و فناوری

باشگاه خلق یکی از ابزارهای تخصصی است که برای اختلالات افسردگی و اضطرابی ایجاد شده است

نویسنده: طاهره کرمی‌شعار

تخمین زمان مطالعه:۷ دقیقه


پیش از این مطالب زیادی دربارۀ ورود فناوری به حوزۀ روان‌شناسی و پدیدار شدن اپلیکیشن‌های روان‌درمانی و مشاوره نوشته شده است. در میان اپلیکیشن‌ها و برنامه‌هایی که در این حوزه وجود دارد، برخی تخصصی‌تر و تنها برای یک حوزه اختلالات خاص فراهم شده‌اند. باشگاه خلق یکی از این ابزارهای تخصصی است که برای اختلالات افسردگی و اضطرابی ایجاد شده است. با توجه به شیوع بالای این دو دسته اختلالات روانی وجود چنین برنامه‌ای ضروری به نظر می‌رسد. در این متن قصد داریم که به مروری بر این وب‌سایت بپردازیم.


 

افسردگی

باشگاه خلق یک برنامۀ مبتنی بر وب است که از تکنیک‌های درمان شناختی – رفتاری برای درمان اضطراب و افسردگی بهره گرفته است. باشگاه خلق یک برنامۀ تعاملی است که به افراد کمک می‌کند تعیین کنند آیا مشکلات هیجانی مانند اضطراب و افسردگی دارند و پس از آن مهارت‌هایی به ایشان می‌آموزد که با این هیجانات مقابله کنند. باشگاه خلق مبتنی بر درمان شناختی رفتاری و درمان بین‌فردی طراحی شده است که نشان داده شده است برای درمان اضطراب و افسردگی موثر بوده است. در ادامه به توصیف دقیق‌تر و کامل‌تر این برنامه می‌پردازیم.

باشگاه خلق

باشگاه خلق یک برنامۀ خودگردان است اما می‌تواند در کنار روان‌درمانی حضوری یا جلسات روان‌دارویی نیز به کار برده شود. این برنامه بر مبنای قوانین درمان شناختی درمانی معمول که درمانگر آن را هدایت می‌کند طراحی شده است.

تاریخچه

باشگاه خلق در سال ۲۰۰۱ به منظور کمک به جلوگیری از اضطراب و افسردگی، به ویژه در جوانان تاسیس شد. این برنامه در استرالیا که در آن دسترسی حضوری به روان‌درمانگران در مناطق دورافتاده دشوار است، طراحی شد. این برنامه توسط پژوهشگران دانشگاه ملی استرالیا (۱) طراحی شد که مولفان اصلی محتوای آن پروفسور هلن کریستنسن(۲) و کثی گریفیث (۳) بودند. توسعه و تحویل باشگاه خلق هم‌اکنون تحت نظر e-hub Health Pty Ltd است.

مراحل برنامه

در این برنامه از کاربران خواسته می‌شود که از پنج بخش یا مرحله گذر کنند. در ابتدا و انتهای هر مرحله، از کاربران خواسته می‌شود تا با کامل کردن ابزارهای سنجش خود میزان اضطراب و افسردگی خود را ارزیابی کنند. نتایج این ارزیابی‌ها با داده‌های استاندارد مقایسه و برای کمک به هدایت جنبه‌های مشخصی از هر مرحله استفاده می‌شود. جزییات و ابزارهای ارزیابی طولانی‌تر دیگری نیز در این برنامه تعبیه شده است. این ابزارها برای کمک به کاربران فراهم شده است تا بهتر افکارهای خود‌آیند خود در پاسخ به اضطراب و هم‌چنین نوع فعالیت‌هایی را که آن‌ها به عنوان راه‌کارهای مقابله‌ای برمی‌گزینند شناسایی کنند.

افسردگی

آسانی استفاده کاربران

برای استفاده از باشگاه خلق افراد باید دارای رایانه و مهارت‌های پایه‌ای رایانه‌ای و همچنین توجه و انگیزۀ کافی برای استفاده از یک برنامۀ به نسبت گسترده باشند. بخش‌ها و تمرین‌ها می‌توانند متوقف و ذخیره شوند. کاربر به صورت خودکار به این تمرین‌های متوقف‌شده ارجاع داده می‌شود و برنامۀ خود را از جایی که متوقف شده از سر می‌گیرد. همچنین کاربران می‌توانند بخش‌هایی را که قبلاً گذرانده‌اند بازبینی کنند تا ارزیابی‌هایشان را به‌روزرسانی و مرور کنند. ساخت حساب کاربری در این سایت و هدایت بخش‌های مختلف آن بسیار ساده است. بخش عمدۀ این وب‌سایت مبتنی بر متن است.

دستورالعمل هر مرحله واضح و مشخص است، حتی با وجود این‌که بسیاری از جملات عامیانه‌ی مختص مردم استرالیا در این سایت استفاده شده است که ممکن است برای سایر ملیت‌ها آشنا نباشد. بازخوردی که به افراد داده می‌شود معمولاً به صورت مقایسه کردن نتایج ابزارهای ارزیابی با داده‌های استاندارد است.

افسردگی

مناسب بودن محتوا

در ابتدای برنامه ویژگی‌هایی به کاربران معرفی می‌شود که با کمک این ویژگی‌ها، سبک‌های شناختی را که معمولاً منجر به اضطراب و افسردگی می‌شود توضیح می‌دهد و سپس از کاربر خواسته می‌شود که پنج مرحلۀ درمانی را  که در این برنامه تهیه شده است بگذراند.

بخش اول دربارۀ احساسات است که در این بخش از ویژگی‌ها و تمرین‌های متنوعی استفاده می‌شود تا نوع احساساتی را که منجر به افکار خودآیند مشخصی می‌شود نشان دهد. در بخش افکار، ۱۰ نوع فکر منحرف‌کننده که خودآیند هستند و منجر به بروز اضطراب و افسردگی می‌شوند معرفی می‌کند. این بخش از کار دیوید برنز[۴] “احساس خوب: درمان جدید خلق” [۵] که در ۱۹۸۰ منتشر شد، اقتباس شده است. همچنین انواع دیگری از افکار خودآیند که آرون بک[۶] معرفی کرده است نیز در این بخش توضیح داده شده است. کاربران باید تمرین‌های مختلفی انجام دهند تا این الگوهای فکری در شخصیت‌ها را شناسایی کنند. همچنین تمرین‌هایی نیز وجود دارد که به عزت نفس کاربر کمک می‌کند.

در بخش رها کردن، شش تکنیک دیگر ارائه می‌شود که با افکار خودآیند منفی مقابله می‌کنند. از این نظر میزان اطلاعاتی که در برنامه وجود دارد بیش‌تر می‌شود. کاربران مجبورند که بارها و بارها به برنامه رجوع کنند تا اطلاعات را هضم کنند. در بخش ضداسترس، از کاربر خواسته می‌شود که چیزهایی که برایش استرس ایجاد می‌کند و نوع پاسخ به استرس را که معمولاً استفاده می‌کنند مشخص کنند. همچنین این بخش شامل تمرین‌های ضداسترس مانند ریلکسیشن، تصویرسازی هدایت‌شده و جلسات مدیتیشن است. در نهایت یک بخش رابطه وجود دارد که در آن از کاربران خواسته می‌شود که نوع و کیفیت روابطی را که معمولاً تشکیل می‌دهند آزمون کنند.

مبنای علمی

باشگاه خلق یکی از بهترین برنامه‌های مرتبط با سلامت روان است. منابع زیادی وجود دارد که تأثیرگذاری این برنامه یا روان‌درمانی شناختی درمانی اینترنتی را تایید کرده‌اند. چندین مطالعه کنترل شده دربارۀ با باشگاه خلق انجام شده است. این مطالعات کارآیی متوسط این برنامه در مقایسه با سایر روان‌درمانی‌ها و همچنین بهتر بودن این برنامه نسبت به شرایط کنترل را نشان می‌دهند.

بزرگ‌ترین مسئله‌ای که دربارۀ باشگاه خلق وجود دارد ریزش کاربران است. برای مثال در یک بررسی ۸۲۰۰۰ کاربر نشان داده شد که ۲۷% یک بخش را تمام کرده‌اند و تنها ۱۰% از کاربران دو یا تعداد بیش‌تری از بخش‌ها را به پایان رسانده‌اند. مطالعات دیگری پیشنهاد داده‌اند که اگر کاربران باشگاه خلق از طریق تلفن یا از طریق یک درمانگر پیگیری شوند، نتایج بسیار چشم‌گیرتر خواهد بود.

این موضوع نیز چندان مشخص نیست که تأثیرات باشگاه خلق تا چه زمانی پایدار می‌ماند. از آن‌جایی که افسردگی یک بیماری مزمن برای بسیاری از افراد است، تکرار کردن تمرین‌ های باشگاه خلق ضروری به نظر می‌رسد.

کارمزد

افراد برای استفاده از این برنامه ملزم اند سالانه ۳۹ دلار بپردازند. این برنامه تا چندین سال به صورت رایگان خدمات را برای تمام افراد ارائه می‌کرده است اما به منظور اطمینان از پایداری، در نسخه جدید این برنامه از افراد کارمزد دریافت می‌شود. البته این کارمزد به میزانی است که اکثر افراد قادر به پرداخت آن اند. برای افرادی که در استرالیا زندگی می‌کنند همچنان استفاده از این برنامه رایگان است و اداره بهداشت و سالمندی استرالیا[۷] هزینۀ استفاده از این برنامه را تأمین می‌کند.

از زمان تأسیس تا کنون این سایت بیش از یک میلیون کاربر داشته است. این برنامه به زبان آلمانی نیز موجود است، اما هنوز برای سایر زبان‌ها ترجمه نشده است. برای دیدن برنامه و کسب اطلاعات بیش‌تر می‌توانید به سایت‌های زیر مراجعه کنید:

https://moodgym.com

https://ehubhealth.com

MoodGym – an expert review

برخی از پژوهش‌هایی که دربارۀ باشگاه خلق است در زیر آورده شده است.

۱٫ive behaviour therapy (cCBT) as treatment for depression in primary care (REEACT . Twomey, C. and G. O’Reilly, Effectiveness of a freely available computerised cognitive behavioural therapy programme (MoodGYM) for depression: Meta-analysis. Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 2016.

  1. Farrer, L., et al., Web-Based Cognitive Behavior Therapy for Depression With and Without Telephone Tracking in a National Helpline: Secondary Outcomes From a Randomized Controlled Trial. JMIR, 2012. 14(3):e68
  2. Guille, C., et al., Web-based intervention for the prevention of suicidal ideation in medical interns: A randomized clinical trial. JAMA Psychiatry, 2015: 1-7.
  3. Powell, J., et. al. Effectiveness of a web-based cognitive-behavioral tool to improve mental well-being in the general population: randomized controlled trial. JMIR, 2013, 15(1), e2).
  4. Twomey, C., et. al. A randomized controlled trial of the computerized CBT programme, MoodGYM, for public mental health service users waiting for interventions. Br J Clin Psychol, 2014.

[۱] Australian National University

[۲] Helen Christensen

[۳] Kathy Griffiths

[۴] David Burns

[۵] Feeling Good: the New Mood Therapy

[۶] Aaron Beck

[۷] Australian Commonwealth Department of Health and Ageing

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

دو × 4 =