بالینت ؛ راهی به سوی کاهش فرسودگی شغلی در پزشکان

 گفتگو با منصوره کیانی‌ دهکردی، پزشک و متخصص اعصاب و روان (روان‌پزشک) – بخش دوم

گفتگو کننده :مینا شمالی زاده

تخمین زمان مطالعه: ۸ دقیقه


در بخش نخست از گفتگوی بردار با دکتر منصوره کیانی دهکردی، از تاریخچه گروه های بالینت، دستورالعمل اجرایی آن و همچنین پژوهش های به عمل آمده در ارتباط با آن گفتیم. در بخش دوم و پایانی گفتگو دکتر کیانی از درمان گروهی بالینت در ایران میگوید و اقدامات انجام گرفته و چالشهای پیش روی این گروه ها در ایران. برنامه های آینده این گروه برای توسعۀ فعالیتهایش در میان جامعۀ پزشکی از دیگر محورهای گفتگو است.


گروه بالینت در ایران چگونه است؟ آیا گروه‌های بالینت و کارگاه‌های مربوط به آن تاکنون در ایران اجرا شده است؟

اخیراً دومین کارگاه دو روزۀ آشنایی با درمان گروهی بالینت در مهرماه امسال در بیمارستان روان‌پزشکی «روزبه» توسط انجمن روان‌پزشکان ایران و خانم دکتر معین، مدیر دپارتمان روان‌درمانی روزبه با دعوت از پروفسور براون، از اعضای انجمن بریتانیابالینت برگزار شده است. دورۀ قبلی آن نیز در اردیبهشت‌ماه امسال در بیمارستان روزبه اجرا شده بود و من افتخار این را داشتم که در هر دو کارگاه‌ شرکت کنم و به‌عنوان یک روان‌درمانگر تحلیلی تجربۀ خیلی خوبی داشتم و شرکت در این کارگاه‌ها تجربۀ خوبی بود و آقای پروفسوربراون که تجربۀ طولانی‌مدت رهبری در درمان گروهی بالینت بریستول بریتانیا را دارند، معتقد بودند که فرهنگ گروه بالینت در ایران متفاوت از چیزی است که در گروه‌های بریتانیا وجود دارد. شرکت‌کنندگان در این دو کارگاه روان‌پزشکان، فلوشیپ‌های سایکوسوماتیک و روان‌درمانی، پزشکان متخصص از طب اورژانس، متخصص زنان و روان‌شناسان بودند. در آبان‌ماه امسال نیز در مرکز آموزشی‌درمانی روان‌پزشکی رازی نیز اجرای زندۀ نمونۀ بالینت توسط پروفسوربراون برگزار شد و اعضای شرکت‌کننده، پزشکان عمومی، متخصصان، روان‌شناسان، مددکاران و تعدادی از پرستاران بودند. برگزاری کارگاه‌های آشنایی با گروه‌های بالینت و تحقیقات مرتبط با آن در مرکز تحقیقات روان‌تنی اصفهان نیز سابقۀ چندساله دارد و در آنجا دوره‌های درمان گروهی بالینت  با کمک پزشکان آلمانی برگزار شده بودند. در جست‌وجویی که انجام گرفت، خیلی مقالات گسترده‌ای در این زمینه وجود نداشت. در اهواز هم بر اساس  جست‌وجویی که در اینترنت صورت گرفته بود، مشاهده شد که دوره‌های درمان گروهی بالینت در آنجا نیز اجرا شده است. خیلی خوشحال خواهم شد که دیگر اساتید و همکارانی که در حال انجام کار بالینت هستند، به ما اطلاع  بدهند تا بتوانیم سهم آن‌ها را هم در اجرای بالینت در ایران  بازتاب دهیم.

بالینت برای چه گروه‌هایی دیگری تاکنون اجرا شده است؟

بالینت در گروه‌های دیگری به‌غیر از گروه پزشکان عمومی اجرا شده است. این گروه‌ها شامل گروه پرستاران، گروه سلامت روان، پزشکان متخصص زنان و زایمان، پزشکان خانواده، پزشکان آنکولوژیست، فیزیوتراپیست‌ها و جدیداً نیز گروه‌های دندان‌پزشکی که به گروه بالینت در انجمن بالینت بریتانیا پیوسته‌اند.

آیا شما برای اجرای گروه بالینت در ایران برنامه‌هایی دارید؟

بله، باتوجه به اینکه در مرکز روان‌پزشکی رازی، پرستاران در شیفت‌های چندساعته و طولانی در بخش‌های بستری با بیماران اعصاب و روان به‌سر می‌برند، با توجه به اینکه این گروه در معرض فرسودگی شغلی زیادی قرار می‌گیرند، به‌نظر می‌رسد که شرکت این گروه از پرسنل بیمارستانی در گروه‌های بالینت بتواند در جلوگیری از فرسودگی شغلی، افزایش رضایت شغلی و بهبود رابطۀ بین پرستار و بیمار مؤثر باشد. در این راستا می‌توان پس از هماهنگی با مسئولین مرتبط، پژوهشی در این  زمینه طراحی شود که در آن به بررسی اثربخشی گروه‌های بالینت در موارد ذکر شده بپردازد. قطعاً در این مسیر برگزاری کارگاه‌هایی توسط پروفسوربراون و گرفتن سوپرویژن از ایشان کمک‌کننده خواهد بود..

برای ازبین‌بردن و کم‌کردن مقاومت‌هایی که ممکن است پزشکان و کادر سلامت روان برای حضور در گروه بالینت داشته باشند، چه اقداماتی انجام خواهید داد؟

در واقع در سطوح مختلفی که بالینت کار می‌کند و در سطوح مختلفی که پیش‌تر راجع به آن صحبت کرده بودم، یکی از سطوح آن گشودگی (openness) است. در واقع درمانگرانی که در گروه بالینت شرکت می‌کنند، چقدر باز هستند؟ و چقدر می‌توانند همه‌چیز را بگویند و این بحث اعتماد و امنیت و احساس اطمینانی که فرد باید داشته باشد که اتفاقاً در بیمارستان رازی به این مسئله فکر کردیم، یعنی اگر پرسنل بخواهند درمورد بیمار سختشان صحبت کنند، چقدر محیط را امن می‌بینند؟ چقدر ممکن است بترسند که اگر مثلاً چیزی به‌عنوان خطا از جانب آن‌ها انجام شده است، اگر رعایت اصل رازداری نباشد، برای آن‌ها دردسر شود. برای این کار قوانین اصلی گروه که مهم‌ترین آن رازداری هست، قطعاً در گروه بالینت نیز انجام می‌شود و این را برای شرکت‌کنندگان دقیق بیان می‌کنیم، به‌علاوه اینکه درمانگر گروه بالینت آموزش‌های خاص خود را می‌بیند و باید تجربۀ کار در گروه درمانی داشته باشد؛ البته آن‌چنان که یک درمانگر در گروه‌های شناختی‌رفتاری یا تحلیل رفتار متقابل یا تحلیلی فعال است و ممکن است تحلیل ارائه بدهد، درمانگر در گروه بالینت این‌گونه عمل نمی‌کند. در  گروه‌های شبه بالینت حتی ممکن است که درمانگران نیز چرخشی باشند. درمانگران گروه بالینت آموزش دیده هستند و می‌توانند گروه امن ایجاد کنند و استانداردهای گروه را اجرا کنند و همچنین گروه را تشویق کنند که به‌سمت بررسی رابطۀ پزشک و بیمار حرکت کند؛ اما برای فرهنگ ایران باید ببینیم که به چه صورت خواهد بود.

صحبت پایانی و پیشنهادهایی را که در این زمینه دارید، بفرمایید.

من به‌عنوان پزشک و روان‌درمانگر خوشحال هستم بالینت در ایران معرفی شده است. رشته‌های پزشکی و روان‌شناسی در حال پیشرفت هستند و مردم نیاز دارند به پرشک و روان‌شناس مراجعه کنند؛ بنابراین حجم کار و فشار در بین پزشکان و کادر درمان بیشتر شده است و سطح انتظارات از پزشک و وراندرمانگر بالا رفته است و این لزوم وجود گروه‌های بالینت را نشان می‌دهد. درمانگران و روان‌پزشکان و کادر سلامت روان با کارکردن و شرکت در گروه بالینت می‌توانند به روابط بین خودشان و مریض آشناتر شوند و در مسیر کمک به بیماران، ارتقا ایجاد کنند و حتی مراقبت از خودشان نیز بیشتر شود تا از فرسودگی شغلی جلوگیری کنند و رضایت شغلی‌شان بیشتر شود. در این راستا اگر دانشگاه‌های علوم پزشکی بتوانند در دوره‌های اینترنی و رزیدنتی‌شان شرکت در گروه‌های بالینت را به مدت شش ماه، مشابه با آنچه که در دوره‌های آموزشی پزشکان خانوادۀ آمریکا به شکل اجباری وجود دارد، به‌طور اجباری قرار دهند، این امر می‌تواند در راستای بهبود رابطۀ پزشک و بیمار خیلی مؤثر باشد و به‌طبع تجربۀ حضور در گروه بالینت، برای دانشجویان رشته‌های مرتبط با سلامت هم می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.

فرهنگ گروه بالینت در هرکشوری به شکل فرهنگ آن کشور درمی‌آید و جالب است بگویم که فرهنگ گروه‌های بالینت که در بیمارستان روان‌پزشکی رازی نیز تجربه کردم با آنچه که در روزبه تجربه کرده بودم، متفاوت بود. شایان ذکر است علاوه بر اجرای کار بالینت، به قسمت پژوهشی کار نیز توجه کنیم  و سعی کنیم طی چند سال کار بفهمیم که گروه بالینت که در ایران کار می‌کند و مؤثر است، چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد. ما با اجرای گروه بالینت می‌توانیم به درمانگرانمان کمک کنیم که حالشان بهتر باشد و با بهتربودن حالشان بتوانند به بیماران خدمات بهتری ارائه دهند و این هدف اصلی و اخلاقی هر درمانگری است که بتواند به بهترین نحو ممکن، کمک‌کننده و التیام‌دهندۀ رنج بیماران باشد.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

16 − 13 =