جامعه‌شناسی و عکاسی

هر دانشجوی جامعه‌شناسی تنها با افزودن اندکی به مهارت‌های عکاسی خود می‌تواند آرشیو منحصر به فردی از داده‌های کیفی گرد آورد.

نویسنده: عارفه مؤذن جامی 

تخمین زمان مطالعه: ۶دقیقه


دوربین‌های دیجیتال و گوشی‌های لمسی، فرصت بی‌سابقه‌ای را در اختیار جامعه‌شناسان قرار داده‌اند تا هرچه بیشتر زندگی روزمره را، میدان تحقیق خویش و محل مشاهده و گردآوری داده‌های اجتماعی ببینند. هر دانشجوی جامعه‌شناسی تنها با افزودن اندکی به دانش و مهارت‌های عکاسی خود می‌تواند در طول عمر حرفه‌ای‌اش، آرشیو منحصر به فردی از داده‌های کیفی گرد آورد. در ادامه قصد دارم در راستای ترویج جامعه‌شناسی بصری، به چند اصل ساده و ضروری در عکاسی اشاره کنم.


مقدمه

دوربین‌های دیجیتال و گوشی‌های لمسی، فرصت بی‌سابقه‌ای را در اختیار جامعه‌شناسان قرار داده‌اند تا هرچه بیشتر زندگی روزمره را، میدان تحقیق خویش و محل مشاهده و گردآوری داده‌های اجتماعی ببینند. هر دانشجوی جامعه‌شناسی تنها با افزودن اندکی به دانش و مهارت‌های عکاسی خود می‌تواند در طول عمر حرفه‌ای‌اش، آرشیو منحصر به فردی از داده‌های کیفی گرد آورد. در ادامه قصد دارم در راستای ترویج جامعه‌شناسی بصری، به چند اصل ساده و ضروری در عکاسی اشاره کنم.

پیش از گرفتن عکس، دربارۀ ترکیب‌بندی خود تأمل کنید، به عبارت دیگر شما چگونه عکس مورد نظر را قاب‌بندی (کادربندی) کرده‌اید. چند تنظیم ساده می‌تواند تفاوتِ بین یک عکس آنیِ غیرجدی و یک عکس حقیقتاً زنده را ایجاد کند. چه هدفتان کار علمی یا هنری باشد و چه درصدد ثبت خاطرات خانوادگی‌تان باشید، این نکات، کیفیت تک تک عکس‌های شما را ارتقا خواهد بخشید.

۱) موقعیت سوژۀ خود را تعیین کنید.

هنگام عکس گرفتن از این زن، قرار دادن او اندکی خارج از مرکز، عکس را جذاب‌تر می‌کند.

عالی‌ترین شیوۀ جذاب‌تر کردن عکس‌ها، استفاده از قاعدۀ «یک‌سوم‌ها» است: فرض کنید قاب دوربین شما به صورت افقی و عمودی به سه بخش مساوی تقسیم شده است. اگر سوژۀ خود را دور از وسط قاب قرار دهید، نتیجه عکسی هنری‌تر و اثرگذارتر خواهد بود.

۲) به سوژۀ خود نزدیک‌تر شوید.

نزدیک‌تر شدن به شما اجازه می‌دهد که جزئیات و حالات سوژه را ثبت کنید.
نزدیک‌تر شدن به شما اجازه می‌دهد که جزئیات و حالات سوژه را ثبت کنید.

ساده‌ترین تکنیک برای بهبود عکس‌ها نزدیک‌تر شدن به سوژه است. قبل از عکس‌گرفتن، از خودتان بپرسید «آیا می توانم نزدیک‌تر شوم؟». اگر پاسخ مثبت است، حتماً چنین کنید. همۀ قاب دوربین خود را با سوژه پر کنید، این کار به عکس شما صمیمیت و نیرو می‌بخشد و توجه بیننده را فرامی‌خواند.

۳) پس‌زمینه‌های بهتری برای عکس‌های‌تان انتخاب کنید.

در مورد سوژه‌هایی با الگوی ساده یا بی‌الگو، پس‌زمینۀ شلوغ، خوب جواب می‌دهد.

اطمینان حاصل کنید که پس‌زمینه با سوژه تداخل نداشته باشد و توجه را از نقطۀ کانونی منحرف نسازد. در پس‌زمینه از عناصر حواس‌پرت‌کن مانند تماشاگران یا دیوارهای رنگارنگ دوری کنید. یک پس‌زمینه با رنگ غیرشفاف و توپر پیدا کنید. وقتی در محیط بسته از افراد عکس می‌گیرید به دنبال دیواری با چنین رنگی بگردید. در فضای باز پهنه‌ای از آسمان آبی یا ردیفی از چمن‌های سبز می‌توانند سوژه را بهتر به نمایش بگذارند. به الگوها توجه کنید. پس‌زمینه‌های ساده برای سوژه‌هایی با الگوهای شلوغ بسیار مناسب‌اند. در مقابل، الگوهای ساده در پس‌زمینۀ شلوغ به بهترین شکل دیده می‌شوند.

۴) جهت مناسب را انتخاب کنید.

اگرچه هر دو عکس انعکاس خانه را در آب نشان می‌دهند، عکس افقی محیط زیبای اطراف رودخانه را نیز ثبت کرده است.

هر دوربین یک تصویر مستطیل‌ شکل تولید می‌کند. این امر عکاسی در دو جهت متمایز را ممکن می‌کند: عمودی و افقی. در اغلب موارد، سوژه در یکی از جهات کشیده شده است. به عنوان مثال، جهت افقی برای موضوعات (اجسام) ایستاده ایده‌آل نیست. از طرف دیگر، جهت عمودی برای یک نمای عریض مناسب نیست. گاهی انتخاب جهت مناسب کار ساده‌ای نیست. یک راه مطمئن در این موارد این است که در هر دو جهت از سوژه عکس بگیرید و بعد تصمیم بگیرید که کدام‌یک بهتر به نظر می‌رسد.

۵) از زوایای مختلف به سوژه نگاه کنید.

به جای یک تصویر سنتی (مرسوم) از رو‌به‌رو، نمای از پشت شانه را امتحان کنید.

این عادت را که همه چیز را از سطح چشم‌های‌تان بنگرید، بشکنید. نماهای از پایین و از بالا را که هم مقیاس و هم چشم‌انداز را نشان می‌دهند، امتحان کنید. گاهی می‌توانید روی زانو بنشینید و از سوژه‌های نزدیک زمین یا بالای سرتان عکس بگیرید. یک نمایشگاه کوچک در خانه برپا کنید که یک سوژه را از چند زاویۀ مختلف نشان دهد.

۶) سوژه‌تان را قاب‌بندی کنید.

گذرگاهِ طاق‌دار، نقش قاب طبیعی زیبایی را برای سوژه (ساختمان) ایفا می‌کند.

قاب‌بندی تکنیکی است که چشم بیننده را به سوژۀ اصلی جلب می‌کند. شیوه‌های خلاقانۀ قاب‌بندی سوژه همه جا وجود دارند. از قاب‌های طبیعی موجود بهره‌مند شوید یا از سازه‌های فیزیکی مانند یک پایه ستون یا یک نرده. شاخه‌های آویزان یک درخت، یک درگاه، یا یک طاق، به تصویر عمقی را که نیاز دارد، می‌بخشد و آن را از عکسی فوری و ساده بهتر می‌کند. فراموش نکنید که شما می‌توانید از عناصر پیش‌نما (اجسام منظرۀ جلوی سوژه) برای قاب‌بندی استفاده کنید.

۷) حاشیۀ عکس‌تان را ببرید.

برش پاها از این عکس، بلافاصله آن را از یک عکس فوری به یک تصویر قاب‌گرفتنی تبدیل می‌کند.

شما همیشه نمایی عالی نمی‌یابید تا با آن کار خود را شروع کنید. با رعایت قاعدۀ یک‌سوم‌ها در ذهن خود، بعد از گرفتن عکس سعی کنید در داخل دوربین یا به کمک نرم‌افزارهای مربوطه، حاشیۀ اضافی آن را حذف کنید. حاشیه‌بُری اطمینان می‌دهد عکس شما نقطۀ کانونی مشخصی دارد که چشم بیننده را جلب می‌کند. حاشیه‌بُری راه ساده‌ای است برای تثبیت‌کردن عکس‌ها، هنگامی که سوژۀ اصلی تحت‌الشعاع عناصر حواس‌پرت‌کن و پارازیت‌های پس‌زمینه قرار گرفته باشد.

۸) عکاسی آبستره (انتزاعی) را نیز امتحان کنید.

یک نمای از جلو از سنگریزه‌های ساحل به‌طور دلچسبی با پوست رنگی یک دانه علامت‌گذاری شده است.

یک روش مفرح برای آموختن اصول ترکیب‌بندی عکس، متمرکزشدن روی جزئیات انتزاعی است. هدف از این کار، بیشتر پرداختن به خصوصیات هنری و تخیلی است تا نمایش موضوع در یک قالب واقع‌گرایانه. بر بافت، چشم‌انداز و رنگ متمرکز شوید. قاب‌تان را با یک الگوی خارق‌العاده پر کنید. (مانند امواج سطح یک دریاچه یا صفحۀ شطرنجی یک ساختمان شیشه‌ای مدرن). عکس‌های انتزاعی فرصت ایده‌آلی برای امتحان کردن عکاسی سیاه‌وسفید هستند.

 

3+

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

دو + 15 =