زبان فارسی و ظرفیت‌های آن در صنعت بازی‌سازی

به گزارش بردار؛ همایش «زبان فارسی و فرصت‌های کارآفرینی» از سلسله‌نشست‌های «زبان‌کاران»؛ دوشنبه، نوزدهم شهریورماه، در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. این همایش که به همت انجمن آموزشی فرهنگی ویرایش و درست‌نویسی و با همکاری گروه بُردار انجام می‌شد، نخستین همایش زبان فارسی بود که طی آن ظرفیت‌های زبان فارسی جهت اشتغال و کارآفرینی، بررسی و نقد شد.

در ابتدای همایش، مهدی صالحی، مدیر عامل موسسه ویراستاران، ضمن خوش‌آمدگویی از ده میلیون کاربر بالقوه زبان فارسی در خارج از کشور گفت و نخستین دغدغه ایجاد انجمن ویرایش و درست‌نویسی را پایان دادن به بی‌اعتنایی سالیان طولانی به زبان فارسی معرفی کرد.

پس از صالحی، نوبت به دکتر حمید حیدری، دبیر کارگروه کاربردی‌سازی علوم انسانی در معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری، رسید تا درباره ایجاد اشتغال علوم انسانی از طریق زبان فارسی صحبت کند.

حمید حیدری؛ ایجاد اشتغال از طریق پاسخ به نیاز جامعه

دکتر حمید حیدری، دبیر کارگروه کاربردی‌سازی علوم انسانی و از موسسین گروه بُردار، از «کاربردی‌سازی علوم انسانی» گفت و دغدغه معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری در این کارگروه را تاکید بر تقویت خلاقیت‌هایی دانست که معطوف به حل مسئله با روش‌های مبتنی بر علوم انسانی و هنر است.

حیدری، علم را از این منظر که واکنش به رفع یک نیاز است، کاربردی دانست و رویکرد کارگروه کاربردی‌سازی علوم انسانی را حل مسئله با روش علمی معرفی کرد.

آماری که حیدری ارائه داد، برای جلب توجه به این حوزه کافی بود: «۵ میلیون و ۸۰۰ هزار فارغ‌التحصیل بیکار داریم که ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر مربوط به حوزه علوم انسانی و هنر هستند. از این تعداد نیز یک میلیون ۳۰۰ هزار نفر جویای کار هستند و ۵۳۰ هزار نفر از این تعداد مربوط به رشته زبان فارسی هستند».

با این مقدمه آماری، حیدری خاطرنشان کرد: «همه این آمار نشان می‌دهد که ما نیاز به یک رویکرد نوین در آینده داریم. رویکردی که برای آن اینجا جمع شده‌ایم: ایجاد اشتغال برای خود با عطف به حل مسئله یا رفع نیازی از جامعه از طریق علوم انسانی و هنر».

حمید حیدری در پایان درخصوص شرکت‌های خلاق و فرهنگی توضیحاتی را ارائه داد و خدمات و فرصت‌هایی را که معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری در اختیار کسب‌وکارهای علوم انسانی قرار می‌دهد، تشریح کرد. این خدمات و فرصت‌ها، از طریق این لینک در دسترس هستند.

آمیرزا؛ بزرگ‌ترین بازی رایانه‌ای در حوزه زبان فارسی

معرفی آمیرزا و اعضای موسس آن بخش بعدی همایش «زبان فارسی و فرصت‌های کارآفرینی» بود. «آمیرزا» یک بازی رایانه‌ای است که بزرگ‌ترین جامعه کاربر و بازی‌باز (گیمر) را در حوزه زبان فارسی دارد.

حمید عبداللهی، سعید عبداللهی و شهریار ازهاریان؛ اعضای موسس آمیرزا بودند که در این بخش به سوالات مسعود آقایی ساداتی درخصوص سرمایه و نحوه شروع و تداوم کسب‌وکار «آمیرزا» پاسخ دادند. تفصیل سوالات و پاسخ گروه «آمیرزا» طی هفته آینده روی سایت بُردار قرار خواهد گرفت.

محمود ظریفیان؛ آسیب‌زدایی از بازی‌های فضای مجازی

دکتر محمود ظریفیان، روانشناس اجتماعی، نحت عنوان «آسیب‌زدایی از بازی‌های فضای مجازی» سخنرانی کرد. ظریفیان که پیشنهاددهنده واژه «رزمایش» به فرهنگستان زبان فارسی نیز بوده است، سخنرانی خود را معطوف به هستی‌شناسی دینی پیش بُرد.

ظریفیان ابتدا از لزوم رویکرد «آسیب‌زدا» نسبت به «آسیب‌شناسی» گفت. وی ایجاد حس امنیت روانی را از جمله مولفه‌های مهم در طراحی بازی دانست؛ که بر اثر آن کاربر و اطرافیان کاربر نگران ایجاد و تشدید ناهنجاری‌های روانی، عاطفی، جسمی و اجتماعی نیستند.

از این نظر، ظریفیان بازی آمیرزا را دارای طراحان دلسوز نسبت به جامعه معرفی کرد که حتی از کاربرد واژه‌های مبتذل در بازی امتناع کرده‌اند.

بحث ظریفیان که درآمدی بر آسیب‌زدایی بازی‌های رایانه‌ای محسوب می‌شد، ابعاد مختلف آسیب‌هایی که یک بازی می‌تواند به کاربر یا اطرافیان او وارد کند را برشمرد؛ که این آسیب‌ها از آسیب‌های جسمی ناشی از اشتغال طولانی‌مدت به بازی شروع می‌شد و تا طرح موضوعات اخلاقی و حقوق بشری نیز ادامه داشت.

بهروز اشرف‌سمنانی؛ لزوم جسارت در کشف فضاهای فرهنگی جدید

دکتر بهروز اشرف‌سمنانی، جامعه‌شناس فرهنگی، نقد بازی آمیرزا را طوری تنظیم کرده بود که نشان دهد به چه دلایلی «آمیرزا» نمی‌تواند یک بازی ویدئویی باشد.

اشرف‌سمنانی که تحت عنوان «خبط و خطای ثابت در بازی‌های ایرانی؛ نقد لودولوژیک و اوردولوژیک شبه‌بازی آمیرزا» سخنرانی می‌کرد؛ با تعریف بازی (گیم) آغاز کرد و ترجیح داد و توصیه کرد که اصطلاح «بازی ویدئویی» جایگزین «بازی رایانه‌ای» شود.

رویکرد اشرف‌سمنانی آن‌طور که خودش گفت «مطالعات بازی» بود. وی دو نوع بازی «حرفه‌ای» و «فراغتی» را از هم تفکیک کرد و موفقیت کشورهای اسکاندیناوی در حوزه بازی را مربوط به بیست سال کار حرفه‌ای تئوریک و نظری دانست. کاری که در کشور ما هنوز اعتباری ندارد و تبدیل به سنت نشده است: مطالعات نظری بازی برای کمک به بازی‌سازها. پس بدیهی است که در فقدان چنین مطالعاتی، بازی به در تعریف درست کلمه هنوز در ایران ساخته نشده باشد.

اشرف‌سمنانی به دلایل نظری، آمیرزا را بازی ویدئویی ندانست و آن را تنها یک اپلیکیشن معرفی کرد. دلایل سمنانی که با شرح و بسط همراه بود، به قرار ذیل بود:

  • تصویر نباید خنثی باشد و درون خودش سرگرم‌کننده باشد
  • حین بازی، درگیری حواس پنج‌گانه مهم است و طی بازی حس‌ها نباید دچار انفعال باشند
  • تعامل کاربر با بازی نباید منفعلانه باشد
  • برون‌دادها، باید باز و کنترل‌نشده باشند
  • هر «دور» بازی باید متفاوت و متنوع باشد. بازی‌ساز نباید دورهای یکسان را به کاربر تحمیل کند.

اشرف‌سمنانی ضمنا به نقد آمیرزا نیز نقبی زد و توضیح داد: «بازی شبیه یک سایبرتکست، باید کاربر را در لابیرنت یا هزارتو گم کند. این ریسمان باید خیلی نازک باشد. در بازی ایرانی این ریسمان خیلی ضخیم و درشت است و کاربر را رها نمی‌کند. همچنین در یک بازی حتی موبایلی، نباید ظرف پنج دقیقه از سروته آن سردرآرود». سومین نقد بهروز اضرف‌سمنانی به آمیرزا مربوط به «نشانه‌ها و کلیشه‌های نخ‌نمای فرهنگی» بود. از نظر وی در حوزه سرگرمی اعم از انیمیشن‌ها، فیلم‌ها و بازی‌ها باید به سمت کشف فضاهای فانتزی جدید حرکت کنیم.

سمنانی این نوید را نیز داد که به زودی با حمایت پژوهشکده فرهنگ و ارتباطات کتابی درباره مطالعات بازی منتشر می‌شود و در دسترس علاقمندان این حوزه قرار خواهد گرفت.

مهدی صالحی؛ میزان قابل توجه واژه‌های فعال در آمیرزا

مهدی صالحی نیز در پایان به نقد بازی آمیرزا پرداخت. نقدهای صالحی از این جهت اهمیت داشتند که هم جنبه «بازی» بودن آمیرزا را مدنظر داشتند و هم به ربط آن به زبان فارسی نیم‌نگاهی داشتند.

صالحی، تکراری بودن مراحل آمیرزا را به عنوان نخستین نقد مطرح کرد. همچنین توجه به «حوزه‌های معنایی مختلف» را در مشاغلی که در آمیرزا استفاده شده‌اند، توصیه کرد. توصیه دیگر صالحی، استفاده و کاربرد پسوندهایی در زبان فارسی بود که در حال منسوخ شدن هستند؛ از جمله پسوند «وند».

نقطه قوت آمیرزا در نظر صالحی، حدود ۱۲ هزار واژه فعال در این بازی است که موجب شناخت مخاطب نسبت به زبان فارسی می‌شود.

در پایان همایش «زبان فارسی و فرصت‌های کارآفرینی» موسسه ویراستاران و انجمن آموزشی فرهنگی ویرایش و درست‌نویسی، الواح تقدیری به اعضا و بنیان‌گذاران آمیرزا تقدیم کردند.

در برگزاری این نشست چهارساعته که در نهایت با پرسش و پاسخ صمیمی حضار و سخنرانان به پایان رسید؛ ستاد فناوری‌های نرم و هویت‌ساز، کافه‌بازار، آپارات، گروه بُردار، انجمن ویرایش و درست‌نویسی، خانه اندیشمندان علوم انسانی و موسسه ویراستاران همکاری داشته‌اند.

فاطمه مرتضوی/

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

3 × چهار =