علوم انسانی و اقتصاد رسانه‌‌‌های‌‌‌‌ اجتماعی

جهان جنوب و کشورهای فقیرتر چه تجربه ای در زمینۀ معاشقۀ مجازی، کلاهبرداری آنلاین و مقررات اینترنتی دارند؟

نویسنده: تمنا منصوری

تخمین زمان مطالعه:۴ دقیقه


همه چیز از ایدۀ دموکراسی‌سازی رسانه‌‌‌های‌‌‌‌ جدید شروع شد. دنیای دیجیتال امکان تولید، توزیع و مصرف داده‌‌‌های‌‌‌‌ بسیار کلان را فراهم کرده است؛ داده‌‌‌های‌‌‌‌ انبوهی که نیاز به سیاست‌گذاری و مدیریت دارند. طرح ابتکاری فیسبوک با نام internet.org در خدمت اکثریت جمعیت در حاشیۀ جهان است. سیاست داده‌‌‌‌ها به نقش اینترنت و مقررات اینترنتی در جهان جنوب‌‌‌ می‌پردازد. درحالی که غرب از دهۀ ۷۰ میلادی در زمینۀ حریم خصوصی قانون وضع کرده است، بازارهای در حال ظهور به طور جدی با این پدیده روبرو شده‌اند؛ مانند اقتصاد رمانتیک دیجیتال و آسیب‌پذیری آن در میانۀ این آشفته‌ بازار. پایال آرورا که تدریس‌یار گروه رسانه‌‌‌‌ها و ارتباطات در دانشگاه اراسموس روتردام و نیز مؤسس و سرپرست اجرایی Catalyst LAb است در بخشی از مجموعه مقالات سیاست داده‌‌‌‌ها در وبلاگ مدرسۀ علوم سیاسی و اقتصاد لندن به اقتصاد جدیدی با عنوان اقتصاد رمانتیک در دنیای دیجیتال به ویژه فیسبوک پرداخته است.


پورن انتقام‌جویانه

حوزۀ دیگری که در این نوع اقتصاد جدید در دنیای دیجیتال و رمانتیک ظهور کرده است، به اشتراک‌گذاری بدون توافق محتوای جنسی است که از یک فرد به صورت آنلاین ارسال و توزیع‌‌‌ می‌شود و هدف از آن به شرم‌ساری افکندن سوژه مورد نظر است. با اینکه این رفتار در سراسر جهان به وفور روی می‌دهد، در بسیاری از مواقع به پیامدهای مرگباری به ویژه در جوامع مردسالار منتج شده است. یکی از رفتارهای شایع در این حیطه، القای شرم از فاحشه بودن در فرد قربانی است. در این حالت زنان جوان خود را از اینکه فناوری‌‌‌‌ها، ‌‌‌‌آن‌ها را به راه فساد سوق داده‌اند مقصر‌‌‌ می‌شمارند؛ گویی استفاده نامناسب از گوشی تلفن همراه، ‌‌‌‌آن‌ها را به زنانی روسپی تبدیل کرده است. این درحالی است که کار میدانی در زاغه‌نشین‌‌‌های‌‌‌‌ برزیل که از تفکیک جنسیتی بسیار کمتری نسبت به هند برخوردار است نیز نشان داد که امر جنسی در اینجاها بازتر و مجازتر است. اما حتی در آنجا هم این موضوع به وفور دیده‌‌‌ می‌شود. البته از نظر بسیاری این موضوع، پای ملاحظات حقوقی را به میان‌‌‌ می‌کشد زیرا هرکسی حق دارد از تصویری که از خودش در اینترنت ساخته و منتشر‌‌‌ می‌شود دفاع کند.

ملاحظات حقوقی در اقتصاد رمانتیک دیجیتال

در مقایسه با غرب، که از دهۀ ۷۰ میلادی از حقوق مربوط به حریم خصوصی برخوردار بوده است، بازارهای نوظهور در حال حاضر با این موضوع به تازگی دست به گریبان اند؛ چرا که نکتۀ مهم این است که فناوری‌‌‌های‌‌‌‌ مقرون به صرفه و سیار، بخش قابل توجهی از شهروندان این بازارها را در دهۀ گذشته به گستره دیجیتال آورده است. امروزه‌‌‌ می‌بینیم که حتی فقرا هم به دنیای دیجیتال دسترسی دارند.

جای تعجب نیست که تنظیم و مقررات اینترنتی در جهان توسعه نیافته ارتباط تنگاتنگی با سیاست‌‌‌های‌‌‌‌ تنظیم و مقررات فیسبوک دارد. این پلتفرم در آن واحد هم یک گسترۀ عمومی برای اعتراض است و هم برای پروپاگاندا؛ یعنی مجریان و مدیران آن هم فعال و اکتیویست هستند و هم ابزارهایی در خدمت رژیم‌‌‌های‌‌‌‌ اقتدارگرا.

سخن پایانی: مانند ۲۰۰ سال پیش ما اکنون با سرخوردگی دیگری مواجه هستیم؛ تقلیل‌گرایی دیگری که این بار به دلیل داده‌ای شدن و کمّی شدن همه چیز ایجاد شده است. دوران رمانتیسیسم کنونی اکنون ابزارهای جدیدی را برای خودبیانگری و عرضۀ گستره وسیعی از هویت‌‌‌‌ها در اختیار ما قرار داده است. اگر فناوری و امر رمانتیک را با هم ترکیب‌‌‌ می‌کنیم خودمان را قادر‌‌‌ می‌سازیم تا رمانتیک‌تر زندگی کنیم، اما به چه قیمتی؟


منابع

Arora, P. (2015, Oct 27). Facebook and the digital romance economy: courtship, scams, and internet regulation in the global South. Retrieved from LSE Impact Blog: http://blogs.lse.ac.uk/impactofsocialsciences/2015/10/27/facebook-and-the-digital-romance-economy/

Leberecht, T. (2017, Aug 6). Our Exponential Selves: Identity in the Digital Romantic Age. Retrieved from Medium: https://medium.com/@timleberecht/our-exponential-selves-identity-in-the-digital-romantic-age-3a7669c76d19

برای مطالعۀ بیشتر:

Arora, P., & Scheiber, L. (2017). Slumdog romance: Facebook love and digital privacy at the margins. Media, Culture and Society, 408-422.

Thoma, C. L., & Hancock, J. T. (2012). What Lies Beneath: The Linguistic Traces of Deception in Online Dating Profiles. Journal of Communication.

فیسبوک و اقتصاد رمانتیک دیجیتال- بخش اول

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

چهارده + سیزده =