مدرسه طبیعت و اشتغال زایی

در گفت‌و‌گو با مدیر مدرسه طبیعت دماوند: تشکیل مدارس طبیعت، جبران بی‌مهری‌ها به طبیعت است

گفت‌و‌گو کننده: نیلوفر ابراهیمی

تخمین زمان مطالعه: ۱۲ دقیقه


اشاره: اشرف امینی، مدیر مدرسه طبیعت دماوند است. او تا به حال مسئولیت‌های متعددی در شورای کتاب کودک داشته است از جمله مسئول خبرنامۀ داخلی شورا، گروه نشریات و گروه کتابخوانی بوده است. هم‌اکنون ایشان در بخش بررسی کتاب‌های تألیفی برای کودکان و بخش فرهنگنامه گروه آموزش ‌و ‌پرورش فعالیت دارند.


پرسش: دربارۀ مدارس طبیعت بیشتر توضیح دهید؟

اولین مدرسه طبیعت ایران مدرسه طبیعت «کاوی‌کنج» در مشهد است که زیرنظر استاد عبدالحسین وهاب‌زاده اداره می‌شود. استاد وهاب‌زاده از استادان دانشگاه مشهد هستند و بیش از ۴۰ سال است که در حیطۀ تأثیر طبیعت بر رشد همه جانبۀ کودکان، تحقیق و مطالعه کرده‌اند و ترجمه‌های بسیاری دارند. شروع فعالیت‌های عملی  به گفته ایشان با سفرهای آقای کرم شروع شده است تا اینکه به بحث مکان‌مندی مدارس طبیعت فکر کرده‌اند که چه بهتر، مکان ثابت برای حضور ثابت بچه‌ها در این فضاها  فراهم باشد. تا به امروز، ۷۰ مدرسه طبیعت در سراسر ایران تشکیل و شروع به فعالیت کرده‌اند.

پرسش: هدف شما از تأسیس مدرسه طبیعت دماوند چه بوده است؟ با چه دغدغه‌ای به این حیطه وارد شدید؟

سابقۀ طولانی کار با کودکان، عشق عمیق و باورمندانه به اینکه کودکان شاد و پرنشاط زندگی بهتری خواهند داشت و اینکه زندگی شهری امروزی، ضرورت چنین مکان‌هایی را ایجاب می‌کند. همیشه شادابی و سرخوشی کودکان به زندگی‌ام انرژی خاصی داده است. فعالیت‌هایم در رابطه با شورای کتاب کودک در راستای این دغدغه‌مندی بوده است. آشنایی من با ایدۀ مدرسه طبیعت زمانی بود که جناب آقای وهاب‌زاده، ایدۀ مدرسه طبیعت را در یک هم‌اندیشی فرهنگ‌نامه در سال ۱۳۹۳ مطرح کرده‌اند.

بحث ایدۀ مدرسه طبیعت که اولین بار از طرف ایشان مطرح شد و این جرقه را در ذهن من ایجاد کرد. با توجه به دغدغه‌مندی‌هایم،

 من و همسرم تصمیم گرفتیم که چنین مرکزی را تأسیس کنیم. شاید با تأسیس این مکان‌ها بتوانیم نقشی هرچند اندک در شادابی کودکان سرزمینمان داشته باشیم. مدرسه طبیعت «دماوند» اولین مدرسه طبیعت استان تهران است که خرداد سال ۱۳۹۵ تأسیس شد.

پرسش: جایگاه مدارس طبیعت برای کودکان در ایران چگونه است و ضرورت تأسیس این مدارس را چه می‌دانید؟

در مدرسه طبیعت امکان تعامل خودانگیخته وکنجکاوانه برای کودکان فراهم است. این تجربۀ به‌دست آمدۀ بچه‌ها عمدتاً براساس اتکاء به حواس پنج‌گانه آن‌ها است. این فعالیت‌ها در قالب فعالیت‌های فردی و گروهی اتفاق می‌افتد. بچه‌ها با اتکاء به قدرت تخیل وگرایش‌های ذاتی به محیط پیرامون خود به ویژه پدیده‌های پویایی مانند جانوران، گیاهان، جریان آب، درختان واکنش نشان می‌دهند. براساس استمرار بودن این فعالیت‌ها، رشد همه‌جانبه به ویژه برای کودکان زیر ۱۲ سال اتفاق می‌افتد.

در جریان این تعامل است که قدرت تخیل، دست‌ورزی و توانایی‌های فیزیکی و شناختی کودک بدون آموزش مستقیم افزایش پیدا می‌کند. فعالیت‌هایی که به‌صورت جمعی انجام می‌دهد باعث تقویت هوش اجتماعی و رشد اجتماعی کودک در بستر طبیعت می‌شود. در فعالیت‌های جمعی چون رقابت بدون پاداش است با هم‌گروهی‌های خودش روحیۀ همکاری پیدا می‌کند و اعتماد به‌نفس او افزایش می‌یابد. در واقع می‌توانم اینگونه بگویم که یکی از ضرورت‌های  تأسیس مدارس طبیعت، شاید جبران بی‌مهری‌هایی است که به طبیعت می‌شود.

 وقتی کودک از دوران کودکی از طبیعت لذت ببرد و از پدیده‌های درختان، آب، گیاه و حیوانات حس شادمانی به آنان دست دهد مطمئناً در بزرگسالی قدردان این نعمت الهی است و هیچ‌وقت نمی‌تواند مخرب آن باشد. اینجا است که بحث ضرورت این مدارس مطرح می‌شود. بنابراین، نیاز جامعۀ امروز ماست چرا که روند رو به افزایش زندگی ماشینی و زندگی کردن در چهاردیواری و مکان‌هایی که فاقد فضا مثل حیاط و فضای کافی برای ارتباط کودک و طبیعت باشد لازمۀ زندگی شهری و  امروزی است؛ نه تنها در ایران بلکه در تمام جهان.

زندگی ماشینی، فضای مجازی و زندگی امروزی از یک‌طرف و ارائۀ حجم زیاد دروس  بدون ایجاد علاقه، بچه‌ها را به سوی کسالت می‌برد.  مدارس طبیعت، کمک می‌کند تا این کمبودها را جبران کند.

 بنابراین مدرسه طبیعت می‌تواند بازسازی روحی برای کودکان باشد و برای یادگیری، اشتیاق اجتماعی ایجاد کند؛ یعنی یادگیری آن‌ها را افزایش دهد. تجربۀ این دو سال‌و‌نیمۀ ما در مدرسه طبیعت دماوند نشان می‌دهد که این مدارس در درمان‌های روحی کودکان و افزایش یادگیری آنان بسیار مؤثر بوده است. چرا که در این مدارس، انرژی بچه‌ها تخلیه می‌شود به وضعیت نرمال می‌رسند و از ابتلا به مسائل بیش‌فعالی و یا مسائل دیگر جلوگیری می‌کند. وقتی کودک در این فضا قرار می‌گیرد علاوه‌بر رشد تخیل، رشد همه‌جانبه در او اتفاق می‌افتد؛ احساس شگفتی می‌کند و روحیۀ سپاس و احترام در او تقویت می‌شود؛ سرانجام زیبایی‌ها را به خوبی درک می‌کند و قدردان آن می‌شود.

ادامه دارد…


افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

1 × پنج =