ما و دادها

گزارش‌های دقیق از عالم واقع، کنش‌های انسانی دقیق ایجاد می‌کند.

نویسنده: کاظم حاجی‌زاده

تخمین زمان مطالعه: ۴ دقیقه


کشورها را از نظر «دقت آماری» و «احترام به داده‌ها» به چهار دستۀ تیپیک می‌توان تقسیم کرد: ۱٫ کشورهایی که داده‌های خوبی تولید می‌کنند و به آن‌ها احترام می‌گذارند (یعنی بر مبنای آمارها، تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی و عمل می‌کنند)؛ ۲٫ کشورهایی که داده‌های خوبی تولید می‌کنند اما برای آن‌ها احترامی قائل نیستند؛ ۳٫ کشورهایی که داده‌های خوبی تولید نمی‌کنند (به عبارتی نمی‌توانند) اما به آن‌ها احترام می‌گذارند؛ ۴٫ کشورهایی که نه داده‌های خوبی تولید می‌کنند و نه به این داده‌ها احترام می‌گذارند.


به طور تحلیلی، کشورها را از نظر «دقت آماری» و «احترام به داده‌ها» به چهار دستۀ تیپیک می‌توان تقسیم کرد: ۱٫ کشورهایی که داده‌های خوبی تولید می‌کنند و به آن‌ها احترام می‌گذارند (یعنی بر مبنای آمارها، تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی و عمل می‌کنند)؛ ۲٫ کشورهایی که داده‌های خوبی تولید می‌کنند اما برای آن‌ها احترامی قائل نیستند؛ ۳٫ کشورهایی که داده‌های خوبی تولید نمی‌کنند (به عبارتی نمی‌توانند) اما به آن‌ها احترام می‌گذارند؛ ۴٫ کشورهایی که نه داده‌های خوبی تولید می‌کنند و نه به این داده‌ها احترام می‌گذارند. تیپ اول شامل جوامعی است که در آن‌ها بین نهاد علم و دولت همکاری مؤثری شکل گرفته است؛ در تیپ دوم بین یک نهاد علم کارآمد و یک دولت ناکارآمد فاصله وجود دارد؛ در سومی دولت ناکارآمد به نهاد علم ناکارآمد تکیه کرده است و در سنخ چهارم با دو نهاد ناکارآمد مواجه‌ هستیم که بینشان جدایی وجود دارد. در واقعیت هیچ کشوری به طور کامل خصوصیات یک تیپ را ندارد اما این نوع طبقه‌بندی‌ها برای تنظیم فکر مفید است. برای ارزیابی وضعیت گردآوری داده در ایران، یادداشت‌های بی‌شماری باید نوشت، اما در نخستین قدم، بدون هیچ اظهارنظری ابتدا ببینیم چه کسی متولی این کار است و چه جایگاه و تشکیلات سازمانی‌ای دارد.

جایگاه مرکز آمار ایران

جایگاه مرکز آمار در تشکیلات کلان دولت جمهوری اسلامی ایران در قالب مؤسسه‌ای دولتی، وابسته به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تعریف شده است. علاوه بر آن، به منظور ایجاد هماهنگی و هدایت نظام آماری کشور، مرکز آمار جایگاهی قانونی نیز با عنوان دبیرخانۀ شورای عالی آمار (بالاترین مرجع سیاست‌گذاری در زمینۀ آمارهای رسمی کشور) دارد. با معرفی مرکز آمار ایران به عنوان مرجع رسمی تهیه، اعلام و انتشار آمارهای رسمی کشور در سال ۱۳۹۰، ساختار تشکیلاتی این مرکز با هدف اجرای ماموریت‌های نوین در قالب سه معاونت، حوزۀ ریاست و پژوهشکدۀ آمار مورد بازنگری و تصویب قرار گرفت. چشم‌انداز مرکز مذکور در افق ۱۴۰۴ ه ‌ش این است که یگانه مرجع نظام آماری ایران، مورد اعتماد عموم مردم و متخصصان و سرآمد در قارۀ آسیا باشد.کرسا

از جمله وظایف اصلی معاونت اقتصادی و محاسبات ملی می‌توان به این موارد اشاره کرد: سیاست‌گذاري، مدیریت و اجرای عملیات مرتبط با طراحی، برنامه‌ریزي و هماهنگی در تهیۀ محاسبات اقتصادي و ملی، شاخص قیمت‌ها، محاسبۀ شاخص برنامه‌ها و سیاست‌هاي کلان، اهتمام در نهادینه‌سازی استانداردهاي ملی آماري، هدایت و نظارت بر دستگاه‌هاي اجرايي در تولید آمار و توسعه و ارتقاي نقشه‌ها و اطلاعات مکانی مبتنی بر آمار در حوزه‌هاي مختلف. تهيۀ سالنامۀ آماري و هدايت فعاليت‌هاي مربوط به تضمين كيفيت داده‌هاي توليدي درقالب طرح‌هاي آمارگيري نيز از ديگر وظايف اين معاونت است.

وظایف اصلی معاونت طرح‌های آماری و آمارهای ثبتی عبارت است از: سیاست‌گذاري، مدیریت و اجرای عملیات مرتبط با طراحی، برنامه‌ریزي و هماهنگی در فرایندهاي تولید آمار و شناسایی، نیازسنجی و اقدام در زمینۀ تکمیل و توسعۀ مجموعۀ اقلام آماري درحوزه‌هاي مختلف از جمله جمعیت، نیروی انسانی، هزینه و درآمد خانوار، کشاورزی، صنعت، معدن، بازرگاني، امور زيربنايي، ساختمان، ارتباطات، بهداشت، موضوعات فرهنگی، خدمات عمومي و اجتماعي. همچنين بررسی فرآیند تولید و ارزيابي كيفيت آمارهای ثبتی در دستگاه‌های اجرایی، بهنگام نگه‌داشتن چارچوب‌هاي آماري و تهيۀ طرح‌هاي فني نمونه‌گيري نيز از وظايف اين معاونت است.

معاونت توسعۀ منابع، پشتيباني و امور استان‌ها به این وظایف می‌پردازد: مطالعه، بررسی و اجراي برنامه‌هاي توسعۀ منابع انساني، مديريت بر تأمين، تخصيص و هزينه‌كرد منابع مالي، اجراي برنامه‌هاي تحول اداري واستقرار نظام‌هاي نوين مديريت، پشتيباني و تأمين تجهيزات، ملزومات و امكانات مورد نياز اجراي وظايف و فعاليت‌هاي تخصصي مركز و تنظيم روابط و هماهنگي با واحدهاي آمار و اطلاعات استانی براي اجراي وظايف محوله از سوي مركز.

در رأس معاونت‌ها، حوزۀ ریاست شامل «مركز فناوری اطلاعات و ارتباطات»، «دفتر برنامه‌ريزي، پايش عملكرد و دبيرخانۀ شوراي‌ عالي آمار» و «دفتر رياست، روابط‌عمومي وهمكاري‌هاي بين‌الملل» مدیریت کل مرکز را به عهده دارد. همچنین پژوهشکدۀ آمار داراي ساختار سازماني مستقلی در زيرمجموعۀ مركز آمار ايران است كه مطالعه، تعیین اولویت‌ها و اجرای طرح‌های پژوهشی در زمینه‌های مربوط به روش‌های تولید آمار، تجزیه ‌و تحلیل ‌آماری، پردازش‌ و استخراج‌‌ اطلاعات‌ و اطلاع‌رسانی‌ آماری‌، برقراری ارتباط با مؤسسات علمی و پژوهشی داخل و خارج کشور، برگزاری دوره‌هاي آموزشي تخصصي آماري و برگزاري همایش‌های‌ علمی‌ و‌ پژوهشی، انتشار‌ کتاب ‌و‌ نشریه ‌در‌ زمینه‌های‌ مرتبط‌ و ارائۀ جدیدترین اطلاعات آماری مورد نیاز پژوهشگران از وظايف اصلی آن است.

0

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

پنج × 3 =