علوم اجتماعی و گردآوری داده

امروزه یکی از انتظارات اصلی از دانشگاه­‌ها  فراهم آوردن بسترهای مشارکت دانشجویان است که نیازمند بررسی است.

تخمین زمان مطالعه:۸ دقیقه


یکی از شیوه­‌های دسترسی به اطلاعات به کارگیری شیوۀ پیمایشی است. پیمایش مجموعه­ای از روش­‌های منظم و استاندارد است که برای جمع‌­آوری اطلاعات دربارۀ افراد یک جامعۀ آماری مورد استفاده قرار می­گیرد. آمار به دست آمده از این پیمایش‌­ها راه‌­گشای مسئولان ذی­‌ربط برای رفع نواقص و ایجاد شرایط مناسب در آن حوزه خواهد بود. در بخش اول این مبحث به دو پیمایش اجتماع دانشگاهی از  مشارکت دانشجو و پیمایش آنلاین زندگی اجتماعی دانشگاهی که در دانشگاه­‌های آمریکا برگزار شده است خواهیم پرداخت.


پیمایش اجتماع دانشگاهی از مشارکت دانشجو[۱]:

تمرکز مدیریت دانشگاه بر آموزش صحیح و یادگیری با کیفیت دانشجویان است. خلاقیت در برنامۀ تحصیلی، استراتژی­‌های آموزش­‌دهی و خدمات حمایتی، مشخّصه­‌های کاربردی این برنامه­‌ها است. امروزه یکی از انتظارات اصلی از دانشگاه­‌ها  فراهم آوردن بسترهای مشارکت دانشجویان است که نیازمند بررسی است. این مشارکت­‌ها تعیین کننده‌‌های اصلی کیفیت یادگیری دانشجویان است که این پیمایش به دنبال بررسی این معیار مهم کیفیت دانشگاهی است. این پیمایش که از سال ۲۰۰۱ در دانشگاه تگزاس آمریکا شروع شد، رفتارهایی از دانشجویان را که با یادگیری و حافظه آن­‌ها در ارتباط است بررسی می‌کند. حدود ۱۰ سازمان دولتی و غیر دولتی تا کنون هزینه­های مالی این پیمایش را تامین نموده­اند. این پیمایش در سال اول و سال آخر هر دانشجو در دورۀ کارشناسی اجرا می­شود تا تغییرات حاصل شده در پایان چهار سال را رصد کند. نکتۀ مورد توجه در این پیمایش این است که این پرسشنامه هر ساله بر اساس یافته­‌های جدید علمی به­روزرسانی می‌شود.

مشارکت بیشتر با دیگر دانشجویان، استادان، کارمندان و موضوع رشتۀ تحصیلی می‌تواند نقش مهمی در موفقیت و تداوم تحصیلات داشته باشد. تحقیقات فراوان و پیمایش­‌های زیادی این واقعیت را بررسی کرده­‌اند[۲]. این پیمایش در یکی از موارد تعداد دفعاتی را که دانشجو در فعالیت­‌های مشارکتی وارد شده است می­‌سنجد (مثلا شرکت در بحث­‌های کلاسی، تعامل با استادان در داخل و خارج از کلاس و غیره). از سوی دیگر از دانشجویان پرسیده می­شود تا چه حد تمایل به مشارکت در برنامه­‌های آموزشی دانشگاه همچون کلاس­‌های فوق برنامه، کلاس­‌های مهارت­‌های زندگی و غیره دارد. از دانشجویان پرسش شده به­صورت هفتگی چند ساعت برای آمادگی در کلاس­ها، مشارکت در فعالیت­‌های فوق برنامه، کار، امور خانه و خانواده و مواردی از این دست صرف می­کنند. مواردی همچون میزان استفاده از خدمات دانشگاه و ارزیابی و رضایت آن­‌ها از این خدمات پرسیده می­شود. میزان ساعاتی که صرف خواندن یا نوشتن کرده اند، سختی آزمون­‌ها، توانایی­‌های روانی مانند کیفیت به یادسپاری و تحلیل اطلاعات، کیفیت روابط درون دانشگاه و ارزیابی حمایت­‌های خانواده و دوستان، ارزیابی از میزان تأتیر دانشگاه بر دانش و مهارت­‌های فرد، و نهایتاً رضایت از دانشگاه بررسی شده است.

بخشی از اطلاعات که مربوط به دانشجویان جدید­الورود است در پرسشنامه­‌ای مجزا گردآوری می‌شود. این پرسشنامه به موارد گوناگونی پرداخته است از جمله احساسات فرد نسبت به ورود به دانشگاه، کمک­‌های مادی، نحوۀ سپری نمودن زمان، ارزیابی آن­‌ها از برخوردهای اولیه با استادان و مشاوران و دیگر دانشجویان، انواع کارهای سختی که از انجام آن سر باز می­زنند و نحوۀ حمایت دانشگاه از آن‌ها. موارد دیگری همچون میزان مشارکت در کلاس­‌ها و استفاده از خدمات حمایتی درون دانشگاه سنجش می‌شود. نسخۀ کامل این پرسشنامه در سال ۲۰۱۷ قابل دسترس است[۳]. هم افزایی­‌های علمی در قالب کار گروهی با دیگر دانشجویان مانند نوشتن مقالات و آثار علمی با دیگران نیز سنجش می­‌شود.

صحبت­‌ها و حساسیت­‌های دانشجویان نسبت به شغل آینده سنجیده می­شود؛ میزان صحبت کردن دانشجو راجع‌به آموخته­‌هایی که در دانشگاه به دست آورده در محیط­‌های خارج دانشگاه مانند خانواده سنجیده شده است. تعداد آثار علمی و سخنرانی­‌های علمی دانشجو پرسش می شود. تصور افراد نسبت به محیط دانشگاه و تشویق/عدم تشویق دانشجویان به ارتباط با دیگر اقوام، دیگر نژادها و دانشجویان بین‌المل مورد سنجش واقع شده است. تصور افراد از کمک­‌های مالی و وام­‌هایی که دانشگاه برای آن­‌ها فراهم می­‌کند. میزان ساعت­‌هایی که دانشجو صرف مطالعه، کار، فعالیت‌‌های فوق‌برنامه مانند ورزش، رفت­‌و­‌آمد به دانشگاه و مسئولیت­‌های درون خانه می­‌کند مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از تحصیل (شامل پیدا کردن شغل، ادامۀ یک هدف علمی، ادامۀ حصیلات، انگیزۀ شخصی) سنجیده شده­اند. نحوۀ تأمین مالی تحصیلات دانشجو پرسش شده است. معدل فرد، مسئولیت فرد در نگهداری از والدین یا فرزند، متغیرهای جمعیت شناختی (شامل سن، قومیت، پایگاه اقتصادی‌اجتماعی و غیره) نیز سنجیده شده‌اند.

اخیراً این پرسشنامه به صورت اینترنتی نیز برای دانشجویان ارسال شده و نتایج تکمیل شدۀ آن، به منظور تحلیل، در اختیار متخصصان قرار گرفته است. گزارش نتایج و تحلیل داده ‌های این پیمایش­‌ها، هرساله در وب‌سایت این مجموعه منتشر می‌شود.

پیمایش آنلاین زندگی اجتماعی دانشگاهی[۴]:

این پیمایش در دانشگاه نیویورک[۵] در ایالات متحدۀ آمریکا انجام می­‌شود. در این پیمایش متغیرهای زمینه­‌ای شامل سن، سن والدین، طلاق یا عدم طلاق اعضای خانواده، وضعیت تأهل، تجربۀ روابط عاطفی، نژاد، قومیت، سابقۀ فعالیت ورزشی حرفه ای، دین، فرقه یا مذهب، میزان انجام تکالیف دینی در یک سال گذشته، محل تولد، محل اقامت، انگیزۀ تحصیلی، معدل، رشتۀ تحصیلی، تحصیلات والدین، تصور فرد از زیبایی خود، وزن و قد فرد سنجش شده‌اند.

در زمینۀ تمایلات و رفتارهای جنسی، دیگر سؤالات سنجش شده عبارت­اند از: اولین تجربۀ خودارضایی، اولین تجربۀ رابطۀ جنسی، تجربۀ رابطۀ جنسی به­زور و بدون تمایل، تعداد روابط عاطفی پس از ورود به دانشگاه، تجربۀ عاشق شدن، تجربۀ داشتن روابط جنسی همزمان، تجربۀ روابط جنسی بدون تعهد، تعداد دفعات، تعداد افرادی که با آن­‌ها رابطۀ جنسی داشته است.

در مبحث عقاید و دیدگاه­‌ها، پرسش­‌های سنجش شده عبارت بودند از: تصور و دیدگاه دانشجو نسبت به سقط جنین، تصور فرد از تجاوزات و جدایی­‌های عاطفی در میان دانشجویان دانشگاهش، میزان احترامی که فرد برای افراد دارای تعدد روابط جنسی قائل است، میزان اعتقاد نسبت به روابط عاطفی و جنسی سفت و سخت بدون خیانت، میزان تمایل به فرزند داشتن، سنی که فرد مایل به ازدواج است، اعتقاد به این گزاره که در زندگی هم زن و هم مرد وظیفۀ مشترکی در تربیت و پرورش فرزندانشان دارند، میزان اعتقاد به این گزاره که در زندگی مرد باید نان‌آور باشد و زن خانه­دار، میزان تمایل به ازدواج در آینده، میزان تصور فرد از فرصت­‌های موجود برای شروع رابطۀ عاطفی در دانشگاه، فرد طرفدار کدام حزب سیاسی است؟، آیا اعتقادات مذهبی فرد بر رفتارهای جنسی­‌اش تأثیر گذاشته است؟، دیدگاه فرد در مورد رابطۀ جنسی میان دو همجنس، دیدگاه فرد راجع­به تجربۀ رابطۀ جنسی پیش از ازدواج، اعتقاد به این گزاره که فقط باید در صورت عاشق شدن رابطۀ جنسی برقرار کرد، تمایل به فرزندآوری در آینده، دیدگاه فرد نسبت به این که زنان می­توانند به مردان پیشنهاد رابطه و دوستی بدهند.

در مبحث روابط، سؤالات سنجش شده عبارت بودند از: تمایل فرد به رابطۀ مقید و متعهد در صورت پیدا کردن گزینۀ مناسب، تعداد روابط عاطفی فرد، تعداد روابط عاطفی­‌ای که بیش از ۶ ماه طول کشیده است، تجربۀ خشونت فیزیکی، تجربۀ تجاوز، تجربۀ خشونت کلامی، تجربۀ رابطه عاطفی در چه سالی از دانشگاه؟، مکان اولین ملاقات با شریک رابطه؟، تجربۀ جنسی در اولین ملاقات چگونه بوده؟ تجربۀ فرد از انواع روابط جنسی، استفاده یا عدم استفاده از کاندوم، میزان مصرف مشروبات الکلی قبل و در حین جلسۀ آشنایی با شریک رابطه، نوع مواد مخدر مصرف شده در قبل و حین جلسۀ دیدا با شریک رابطه، میزان تصور فرد از لذت روابط جنسیِ تجربه شده، میزان رضایت فرد از روابط عاطفی و جنسی‌اش، تنهایی یا عدم تنها بودن فرد در مقطع فعلی، میزان موافقت فرد با ازدواج نمودن با شریک فعلی ‌اش، میزان تجربۀ رابطه با شریک عاطفی قبل ازدواج (در مورد متأهلان)، تجربۀ زندگی مشترک زیر یک سقف بدون ازدواج.

هیچگونه تحلیل و گزارشی از داده­‌های به­دست آمده از این پیمایش در دسترس نیست بنابراین در این زمینه، تنها متغیرهای سنجیده شده گزارش شدند که عموماً کم و کیف روابط عاطفی و جنسی فرد را سنجیده‌اند.


[۱]  این پیمایش مربوط به دانشگاه تگزاس است (http://www.ccsse.org/)

[۲]  the Community College Survey of Student Engagement (CCSSE), the Survey of Entering Student Engagement (SENSE), and the Community College Faculty Survey of Student Engagement (CCFSSE).

[۳] http://www.ccsse.org/refresh/CCSSE_Refresh_Sample.pdf

[۴] Online College Social Life Survey (http://www.nyu.edu/projects/england/ocsls/questionnaire/)

[۵] the University of Newyork

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

هفده + 2 =