سلسله نشست‌های معرفی رشته‌های علوم انسانی در دبیرستان فرهنگ ۱۳

نشست‌ معرفی رشته‌های «فلسفه، الهیات و ادیان» با سخنرانی دکتر محمود مقدسی

 

در روز دهم مهرماه، اولین جلسه سلسله نشست‌های معرفی رشته­ بردار در رشته‌های «فلسفه، الهیات و ادیان» در دبیرستان دخترانه فرهنگ ۱۳ با سخنرانی آقای دکتر محمود مقدسی برگزار شد؛ این برنامه ساعت یازده صبح شروع شد و تا ساعت ۱۵ عصر در قالب دو جلسه یک ساعت و نیم به درازا انجامید.

آقای مقدسی، بحث خود را از کیهان‌­شناسی و دنیای نجوم آغاز کرد. او از تجربیات خود در انتخاب رشته سخن گفت، از زمانی که به اصرار خانواده وارد رشته ریاضی و فیزیک شد و نهایتاً در دانشگاه در مقطع لیسانس، رشته فیزیک را خواند.

وی علایق خود در علوم انسانی و مشخصاً فلسفه را دنبال نمود و اکنون در فلسفه، فلسفه اخلاق، روان‌شناسی و فلسفه و روان­کاوی مشغول به پژوهش است. در این جلسه، ضرورت مطالعات بین­‌رشته‌­ای و همچنین ضرورت مطالعه فلسفه، زیست‌­شناسی و فیزیک حتی در رشته‌­های علوم انسانی مورد تأکید قرار گرفت.

مقدسی در سرتاسر سخنرانی خود تلاش کرد تا مفهومی کاربردی و بین‌­رشته‌­ای از فلسفه و گرایش­‌های آن ارائه دهد. مقدسی مفهومی از فلسفه را به دانش‌­آموزان انتقال داد که در آن، فلسفه بسیار فراتر از یک رشته تحصیلی در دانشگاه است. او تأکید نمود تاکنون فضای شغلی و تحصیلی فلسفه، فضایی مردانه بوده است که یکی از نمودهای آن تعداد اساتید زن در مقابل تعداد اساتید مرد در دانشگاه بهشتی در گروه فلسفه است.

او فلسفه را پرسشگری در مورد دیگر انسان­‌ها، جهان، خود و خدا می‌­داند. در این نشست تلاش شد تا پرسش­‌های فلسفی در بستری از مصادیق و دغدغه­‌های روزمره توضیح داده شود. این رویکرد کمک کرد تا کاربردپذیری فلسفه نه صرفاً به عنوان یک رشته تحصیلی، بلکه به عنوان بصیرت و دانشی که کمک بسزایی به بهبود زندگی انسان می‌کند مورد تأکید قرار گیرد.

فلسفه به عنوان یک جعبه‌­ابزار، مفهومی بود که دکتر مقدسی مورد تأکید قرار داد. او به دانش‌­آموزان این مفهوم را انتقال داد که می‌­توان از مهارت‌­های فلسفی مانند نحوه پرسشگری، نحوه استدلال و غیره در راستای حل مسائل زندگی استفاده کرد.

مقدسی تأکید کرد جهان­‌بینی ما مجموعه‌­ای از پرسش­‌های فلسفی است. او معتقد است باید باورهای ضمنی، باورهای فرهنگی و همه‌­گیر را تغییر دهیم چراکه در مواقع پیچیده و غیرمتداول نمی‌­توان از این باورها انتظار حل مسئله را داشت.

نشست‌ معرفی رشته‌های «فلسفه، الهیات و ادیان» با سخنرانی دکتر محمود مقدسیاو به تاریخچه فلسفه اشاره می‌­کند، این‌که فلسفه به دنبال کمک به درک معانی پنهان زندگی است. فلسفه می‌تواند کمک کند تا نسخه شخصی­‌شده‌­ای از دوران نوجوانی، جوانی، میان‌سالی، پیری، عشق و دوران اشتغال بسازیم.

سؤال‌های ضروری هر فردی با فرد دیگر متفاوت است ولی سؤال‌ها و کنجکاوی‌­های دیگری وجود دارند که اگر بدانیم زندگی­مان را متحول می­‌کند و این دقیقاً کاری است که فلسفه می­‌تواند فراتر از یک رشته تحصیلی برای هر فردی انجام دهد.

او به تاریخچه فلسفه اشاره نمود و این‌که رشته‌­های متعدد چگونه از فلسفه خارج شدند. پاسخ­‌هایی که سابقاً فلسفه به تمام پرسش­‌ها می‌­داد، در دوره جدید با تخصصی‌­شدن و ایجاد رشته‌­های جدید داده می­‌شود. او پس از ذکر این تاریخچه، ماهیت فلسفه و تفکر فلسفی را مورد بحث قرار داد.

پرسش­‌هایی که گرایش­‌های مختلف فلسفی مانند فلسفه دین، فلسفه علم، فلسفه اخلاق، فلسفه حقوق و سیاست و غیره به آن­ها پاسخ می‌­دهند مورد اشاره قرار گرفتند. این مباحث به‌­صورت عینی به دانش­‌آموزان ماهیت علمی این گرایش­‌ها را توضیح داد.

سپس توضیحاتی در مورد رشته­‌های الهیات و ادیان داده شد؛ این‌که در این رشته‌­ها چه پرسش­‌هایی مطرح می‌­شود که فلسفه قادر به پاسخ دادن به آن­ها نیست. شناخت خدا، دعا و سایر موضوعات در این رشته­‌ها مورد بحث قرار می­‌گیرند. سؤالاتی که در این رشته‌­ها مورد بحث قرار می­‌گیرند ماهیتاً متفاوت از پرسش‌­های فلسفی است و اساساً فلسفه قادر به پاسخ به آن­ها نیست.

او در تاریخچه فلسفه، دوران رنسانس و نقش فلسفه، دکارت و امثال او را در شکل­ دادن به پرسش­‌های فلسفی جدید مورد تأکید قرار می­‌دهد. او در این مباحث، جدی­ بودن پرسش‌­های فلسفی و تعیین­‌کننده بودن آن­ها را مورد اشاره قرار می­‌دهد. در تمام این مباحث، دانش­‌آموزان با مفهومی دیگر از فلسفه و پرسش­‌های فلسفی مواجه می‌شوند که می­‌تواند آن­ها را در درک معنای زندگی و مسائل پیرامونی­شان کمک نماید.

مهم­ترین کار فلسفه این است که ذهن ما را می‌­سازد و جعبه­‌ابزاری از مفاهیم و راهکارها را در حل مسائل پیرامون‌مان در اختیار ما قرار می‌­دهد. او به سینما­گرانی اشاره می­‌کند که فیلم­‌های فلسفی می­‌سازند و تحصیلات فلسفه داشته‌­اند. او از روان­کاوانی مانند اروین یالوم و سیاست‌­مدارانی که فلسفه خوانده­‌اند اشاره می‌­کند.

مقدسی، کتاب‌­های عمومی­‌ای مانند دنیای سوفی و ده­‌ها کتاب دیگر را به دانش‌­آموزان معرفی می­‌کند. او فلسفه را برای کسانی مناسب می­‌داند که بیش از کنجکاوی، احساس ضرورت برای پاسخ به پرسش­‌های فلسفی­‌اش دارد. مقدسی رسالت خودش را ارائه ابزارهای فلسفی در جعبه‌­ابزار انسان­‌ها می­‌داند و در این راستا است که این دوره را پذیرفته است. او این رشته­ را به افرادی توصیه می‌­کند که می­‌توانند در دانشگاه­‌های معتبر تهران تحصیل کنند. او فضای تحصیلات تکمیلی را فضای بین‌­رشته­‌ای در دنیای فلسفه می­‌داند که می­‌توان از رشته­‌های دیگر وارد آن شد.

او از تجربیات شغلی خود مانند تدریس زبان، کلاس خصوصی فیزیک و حمایت­‌های خانواده یاد می­‌کند و این حمایت­‌ها را در موفقیت و تمرکز خودش بر فلسفه حائز اهمیت می‌­داند. او دانشگاه‌­های مختلف ایران در زمینه رشته‌­های فلسفی را معرفی می­‌کند و نقاط قوت و ضعف هر یک را مطرح می­‌کند.

وی موقعیت­‌های شغلی در فلسفه را پیچیده و محدود می­‌داند؛ او بحث تدریس و آموزش را بسیار رقابتی و محدود معرفی می‌­کند. پژوهش و مراکز پژوهشی حوزه دیگری از مشاغل فلسفه است. حوزه نشر و انتشارات بخش دیگری است در آینده شغلی این رشته، ترجمه و تألیف کتاب در این حوزه مطرح است. مدیریت فرهنگی در مراکز شهرداری و غیره، روزنامه­‌نگاری و وبلاگ­‌نویسی نیز از دیگر مشاغل این رشته­‌ها می‌­باشد.

حوزه فلسفه برای کودکان حوزه جدید دیگری است که به‌­عنوان یک موقعیت شغلی آینده­‌دار در فلسفه مطرح است. او تأکید می‌­کند که این حوزه برای خانم‌­ها بسیار فرصت‌­های بیشتری در بر خواهد داشت. او بحث مشاوره‌های فلسفی را نیز مطرح می­‌کند و آن را به عنوان یک فرصت جدید در این حوزه مطرح می­‌کند. تولید پادکست و سایت­‌های معرفی کتاب یکی دیگر از فرصت‌­های شغلی این رشته است.

نهایتأ، در جمع ۹۵ نفری از دانش‌­آموزان از دانش‌­آموزانی که علاقه­‌مند به تحصیل در فلسفه در دانشگاه هستند پرسیده شد و حدود ۱۰ نفر از آن­ها به این حوزه علاقه­‌مند بودند.

برای آشنایی بیشتر با این حوزه اینجا را کلیک کنید.

1+

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

10 − دو =