معرفی کتاب: «بازاندیشی تاریخ»، نوشته کیت جنکینز

 

در فهرست کتاب‌هایی که فهم ـ به ظاهر عمیق ـ ما نسبت به مفاهیم متداول و مرسوم را به چالش می‌کشند، کتاب کوچک «بازاندیشی تاریخ»(Re-thinking history) اثر کیت جنکینز (Keith Jenkins) را نیز می‌توان جای داد. این کتاب برای نخستین بار اوایل دهه ۹۰ میلادی به زبان اصلی (انگلیسی) انتشار یافت و هدف آن دعوت دانشجویان به تأمل درباره پرسش بنیادین «تاریخ چیست؟» و بازاندیشی درباره تعاریف سنتی و جاافتاده مرتبط با آن بود. اما رفته‌رفته تأثیر عمیق‌تری بر محافل علمی و دانشگاهی گذاشت، به بسیاری از ابهامات و تردیدهای قدیمی و نسبی‌گرایی‌های رایج دامن زد و مسیرها و افق‌های تازه‌ای برای درنگ و تفکر نشان داد.

جنکینز در این کتاب دو واژه «گذشته» و «تاریخ» را از هم جدا و متمایز می‌کند و با معنی و مفهوم هر دو کلنجار می‌رود. اما او مواجهه خود را با این دو واژه از سطح بررسی شباهت‌ها و تفاوت‌های میان آن‌ها فراتر می‌برد و با موضوعات مهم و مناقشه‌برانگیز دیگری مانند رابطه انسان و حقیقت و اعتبار شناخت گذشته درگیر می‌شود. به اعتقاد وی بدون ورود و درنگ بر این موضوعات، پاسخ‌گویی به پرسش «تاریخ چیست؟» ممکن نمی‌شود.

کیت جنکینز مدرس دانشگاه ناتینگهام (The University of Nottingham) و متخصص در تاریخ قرون وسطی و دوران مدرن است. وی معتقد است که یک مورخ، برای بیان فهم خود از حقیقت راهی جز خلق روایت‌های جذاب و منسجم ندارد. اما هر مورخ، فهم متمایز خود از رویدادهای گذشته را روایت و عرضه می‌کند و از این‌رو ما نه یک روایت، که روایت‌هایی از گذشته خواهیم داشت که هیچکدام بر دیگری ارجحیت ندارند.

به جز این کتاب، نام جنکینز پای چند کتاب دیگر نیز دیده می‌شود. قدیمی‌ترین آن‌ها کتاب «در بسته»(The Closed Door) است که نیمه‌های دهه ۸۰ میلادی منتشر شد و به موضوع سیاست دولت بریتانیا درباره مهاجران می‌پردازد. ناگفته نماند که دو ترجمه از این کتاب موجود است که ما درباره مزایا و ویژگی‌های آن‌ها داوری و اظهارنظر نمی‌کنیم؛ یکی ترجمه ساغر صادقیان (نشر مرکز) و دیگری کار حسینعلی نوذری (نشر آگه).

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

4 + شش =