واوبوک و ایدۀ سهام‌داریِ عمومی-بخش اول 

مصاحبه‌کننده: سمیه موسوی

تخمین زمان مطالعه: ۷ دقیقه


واوبوک، بستر مشارکتی تولید کتاب گویاست. مانی هاشمیان به عنوان ایده‌پرداز و مسئول پروژۀ واوبوک به پرسش‌هایی دربارۀ چگونگی پاگرفتن ایدۀ واوبوک بدون هر نوع تبلیغات سازمان‌یافته، پاسخ داده است. این گفت‌وگو که در دو بخش تنظیم شده است، مراحل ایده‌پردازی تا اجرای ایده را در یکی از پروژه‌های کارآفرینی داخلی مرور کرده است.

بخش دوم این گفت‌وگو با عنوان «واوبوک؛ ایده‌ای زاینده» در روزهای آتی منتشر خواهد شد.


در صفحۀ نخست سایت واوبوک چنین آمده‌است: «واوبوک بستر مشارکتی تولید کتاب گویاست. در واوبوک ناشران کتاب، نویسندگان (مؤلفان و مترجمان)، گویندگان، استودیوهای صدابرداری و مدیران تولید با هم مرتبط می‌شوند تا با مشارکت هم کتاب گویا تولید و منتشر کنند. در بستر واوبوک هر یک از عوامل تولید از فروش محصول نهایی سهم خواهند داشت».

مانی هاشمیان مدیر مدیر مؤسسۀ فرهنگ و هنر «رها فیلم» و مسئول پروژۀ «واوبوک» بر تمایز میان دو عنوان واوبوک و «واوخوان» اصرار دارد. به گفتۀ او واوخوان که اپلیکیشنی برای گوشی‌های همراه است، مخاطبش تنها شنوندگان کتاب صوتی هستند؛ اما واوبوک به باور او طرح و ایده‌ای نوین و ملی است که فراتر از سازندگانش رفته و نوید رویکردی اثرگذار را در حیطۀ فرهنگ و هنر کشور می‌دهد. دلیل مدعای او نیز حضور ۵۱۳۶ گوینده، ۶۸۱ مترجم، ۱۴۸ استودیو و ۲۵۴ پادکست‌ساز در پروژۀ ۵۱۴ روزۀ واوبوک است. با مانی هاشمیان در یک ظهر تابستانی در دفتر رها فیلم گفت‌وگویی داشتم دربارۀ واوبوک و به عنوان نخستین پرسش دربارۀ ایدۀ واو بوک و شیوۀ انتشار آن پرسیدم:

این پروژه در ۲۶ اسفند ۹۴ با کمپین واوبوک کلید خورد. البته قبل از آن مدت زیادی روی این ایده کار شده بود . پروژه در واقع زیرمجموعۀ موسسۀ رها فیلم طراحی شده بود. موسسۀ رها فیلم ۱۵ سال سابقۀ کار حرفه‌ای تولید استودیویی دارد و به عنوان ناشر کتاب‌های صوتی، فیلم‌های آموزشی و مستند هم تولید کرده بود. ما از نیمۀ دوم سال ۹۴ روی پروژۀ واوبوک کار کردیم و در نهایت سایت واوبوک را با انتشار ویدیویی در فضای مجازی و رسانه‌ای به صورت کمپین اعلام کردیم. این ویدیو  فراخوانی بود برای کسانی که مایل بودند به صورت مشارکتی در تولید کتاب‌های صوتی سهیم باشند. با اینکه چهار روز مانده بود به نوروز ۹۵ استقبال خوبی از طرح شد. ظرف مدت کوتاهی چند هزار نفر ثبت‌نام کردند که ما آمارشان را روزشمار در سایت می‌گذاشتیم. در این میان تعداد زیادی نویسنده و گوینده هم برای همکاری ثبت نام کردند.

 واوبوک در واقع پلتفرم آزادی است که ناشرها، نویسنده‌ها، گوینده‌ها و استودیوهای تولید می‌توانند در آن پروفایل باز کنند. این افراد به همراه مدیریت واوبوک در فرآیند تولید کتاب گویا مرتبط می‌شوند. پیش از واوبوک هم کتاب صوتی در کشور تولید می‌شد، اما کمپین واوبوک حیطۀ کتاب صوتی را در ایران خیلی جدی‌تر کرد. واوبوک به عنوان یک رویداد فرهنگی مورد توجه قرار گرفت. تا اینکه در نهایت ما در سال ۹۵ شروع به عملیاتی کردن این فرآیند و صوتی کردن بسیاری از کتاب‌ها کردیم.

چه ایده‌ای در واوبوک هست که به نظر شما آن را متفاوت از دیگر فرآیندهای تولید کتاب صوتی که پیش و پس از آن وجود داشته می‌کند؟

پیش از واوبوک هم کتاب‌ها در ایران صوتی شده بودند. از قدیم موارد معدودی بوده و در حدود ده سال اخیر هم خیلی جدی‌تر کسانی وارد این حیطه شدند. اما واوبوک به نظر من مدلش چیزی فراتر از کتاب صوتی است. اینکه افراد برای یک ایدۀ فرهنگی با هم مشارکت کنند و در محصول نهایی سهیم باشند. چراکه در واوبوک همه در کاری که انجام می‌دهند سهام‌دار خواهند بود. هر کس از گوینده، استودیو، نویسنده و ناشر به اندازۀ خودش از محصول تولید شده سهم می‌برد. این ایده در واقع به نظرم تا اندازه‌ای پست‌مدرن است. استفاده از تکنولوژی‌های امروز برای بازگشت به نوع کاری که در گذشته انجام می‌شده است. این ایده که به صورت فلسفی می‌تواند چنین معنایی داشته باشد، در قالب کتاب مجسم شده است. در این قالب هم خیلی خوب کار کرد و استقبال خوبی از آن شد. ویدیوی معرفی کمپین طی مدت کوتاهی خیلی سریع دست‌به‌دست شد. در صورتی که ما خودمان اقدام خاصی انجام نداده بودیم.

بستر نشر این ایده در فضای مجازی چه بود؟ چراکه در حال حاضر ایده‌های زیادی در فضای مجازی وجود دارد، اما ایدۀ شما به قول شما بدون تبلیغات زیاد می‌گیرد؟

به نظر من، اندیشه و فلسفه باعث این کار می‌شود. الان تبلیغات در فضای رسانه و فضای زندگی ما بیشتر به صورت یک اختلال (نویز) در آمده است. واوبوک اما حرف جدیدی می‌زند. حرفی که از منظر جامعه‌شناختی و فلسفی قابل بررسی است. کمپین اول و دوم ما تقریبا هیچ‌کدام‌شان رنگ و لعاب تبلیغاتی نداشتند. در ویدیوی اول خیلی راحت و ساده پیام دادیم که چنین  اتفاقی میت‌واند بیفتد. در ویدیوی دوم هم گزارش کار واوخوان را دادیم.

در نهایت هم با مشارکت عدۀ زیادی در سال ۹۵ ما فقط کتاب تولید کردیم و فرمت و مدل تولید خیلی جدی را در قالب حرفه‌ای  درآوردیم. بعضی‌ها فکر می‌کنند این مدل چون یک فراخوان عمومی دارد، شبیه به یک تولید غیرحرفه‌ای است. اما درواقع هم موسسۀ رها فیلم و هم نویسندگان و ناشران، همیشه نسبت به کارشان حساسیت داشته و دارند. ما این فراخوان را دادیم و در مرحلۀ اول فیلتر نکردیم و تست نگرفتیم، ولی همۀ نمونۀ صداها را آنالیز و دسته‌بندی کردیم. از خیلی‌ها دعوت به عمل آمد که به استودیو بیایند تا از آنها تست بگیریم. دو دوره وورکشاپ برای‌شان برگزار کردیم.

 ما می‌توانستیم با ده گویندۀ حرفه‌ای و تمام‌وقت تعداد زیادی کتاب ضبط کنیم. اما واوبوک برای ما مهم‌تر از این موضوع بود. واوبوک یعنی یک جریانی سیال بین هزارها آدم مشتاق که می‌خواهند ببینند، بخوانند و ایده‌شان را نشر دهند. به نظر من در حوزۀ انسانی موضوعات مهم‌تری نسبت به خود محصول می‌تواند وجود داشته باشد. چون تولید محصول، کار پیچیده‌ای نیست.

فرآیند عرضۀ کتاب‌های گویا شما به چه صورت شکل گرفت؟

فرآیند تولید و آماده‌سازی، یک سال طول کشید. اما از نوروز ۹۶ با سایت و اپلیکیشن اندروید و آی‌اواس واوخوان با تعداد زیادی کتاب از پروژه رونمایی کردیم. در این مرحله باز یک ویدیوی جدید درست کردیم و در آن ویدیو موضوع آغاز به کار واوخوان را اعلام عمومی کردیم. از آن ویدیو هم خیلی استقبال شد. در هر دو مرحله کمپین‌های خیلی موفقی داشتیم.

در حال حاضر هم در حال دعوت از گویند‌ه‌ها‌یمان هستیم. در اینجا هیئتی داریم که گوینده‌ها را بررسی می‌کنند. بعد در حد بضاعتمان برایشان آموزش می‌گذاریم. هیئتی هم برای بررسی کتاب‌ها داریم. ماه گذشته سیصد نفر را در تهران دعوت کردیم و پنج کلاس سه هفته‌ای برگزار کردیم. ولی متقاضیان بسیار زیادند. ما دلمان می‌خواهد که ظرفیت‌هایمان بیشتر باشد تا روی واوبوک به عنوان بستر مشارکتی بیشتر کار کنیم. ما هدفمان از اول این بود که بتوانیم ماهی یک مرکز استان برویم و از اعضای آنجا دعوت کنیم. قصد داشتیم برای کسانی که از استان‌ها ثبت‌نام کرده‌اند، وورکشاپ‌هایی برگزار کنیم. برنامه این بود یک استودیوی مرکزی در مرکز استان‌ها داشته باشیم و قالب تولیدمان را در آن شهرها هم جا بیندازیم.

 

 

واوبوک ، بستر مشارکتی تولید کتاب گویا – گفت‌وگو با مانی هاشمیان – بخش دوم

 

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

سیزده + نه =