علوم اجتماعی و پیمایش‌ ها

پیمایش : دیدگاه مردم دربارۀ تحقیقات سلول‌های بنیادی و سقط جنین

نویسنده: کاظم حاجی‌زاده

تخمین زمان مطالعه: ۵ دقیقه


در ژوئن ۲۰۰۱، یک نظرسنجی تلفنی با عنوان ABC News/Beliefnet Poll در ایالات متحدۀ آمریکا برگزار شد. در این نظرسنجی از یک نمونۀ ملی تصادفی (۱۰۲۲ نفر) در قالب یک سؤالِ باز خواسته شد تا وابستگی مذهبی‌شان را مشخص کنند. سپس از پاسخگویان خواسته شد تا دیدگاه‌شان را راجع به سؤالاتی دربارۀ تحقیقات سلول‌های بنیادی، وابستگی سیاسی و سقط جنین بیان کنند. متغیرهای جمعیت‌شناختی مانند جنسیت، سن، نژاد، تحصیلات و درآمد نیز در این پیمایش مورد سنجش قرار گرفتند. در این نظرسنجی کوتاه اما بسیار روشنگر، در مجموع ۲۵ متغیر وجود دارد. گری لنگر (Gary Langer) با حمایت مالی ABC News مدیریت این پروژه را بر عهده داشته است.


داده‌های این پیمایش از طریق مصاحبۀ تلفنی با رایانه (Computer Aided Telephone Interviewing) گردآوری شده است. این مصاحبه‌ها هم در طول هفته و هم آخر هفته انجام گرفته‌اند. تمام پاسخگویان هجده‌ساله یا بزرگ‌تر بوده‌اند. پاسخگوی انتخاب‌شده مرد یا زنی در خانواده بود که اخیرترین روز تولد را داشت. برای تماس‌ها از روش RDD)Random Digit Dialing) استفاده شد که بر مبنای مناطق سرشماری تکرار گشته است. اگر تماس اولیه با مخاطبین بالقوه برقرار نمی‌شد، دو تلاش دیگر در ۲۳ ساعت آتی صورت می‌گرفت (برای اطلاعات بیشتر دربارۀ رویه‌های نمونه‌گیری نگاه کنید بهTNS Intersearch of Horsham, PA Web site).

در ادامه به برخی از متغیرهای اصلی این پیمایش و توزیع فراوانی پاسخ‌ها اشاره می‌کنیم.

– گاهی کلینیک‌های باروری، تخم‌های بارورشدۀ اضافی تولید می‌کنند (به آن جنین نیز گفته می‌شود) که در رحم یک زن جای نمی‌گیرند. این جنین‌های اضافی یا دور ریخته می‌شوند یا این که زوج‌ها می‌توانند آن‌ها را برای استفاده در تحقیقات پزشکی موسوم به تحقیقات سلول‌های بنیادی اهدا کنند. بعضی افراد از این نوع تحقیقات حمایت می‌کنند و نظرشان آن است که چنین پژوهش‌هایی راه مهمی برای یافتن درمان بسیاری از بیماری‌هاست. بعضی دیگر مخالف تحقیقات سلول‌های بنیادی‌اند و معتقدند استفاده از هر گونه جنین انسانی برای اهداف تحقیقاتی اشتباه است. شما در این زمینه چه نظری دارید؟

طبقات پاسخ فراوانی نسبی (درصد)
حمایت می‌کنم ۹/۵۸
مخالفم ۳/۲۹
نمی‌دانم/ نظری ندارم ۸/۱۱

– حکومت فدرال طیف گوناگونی از تحقیقات پزشکی را پشتیبانی مالی می‌کند. به نظرتان پشتیبانی مالی حکومت باید شامل تحقیقات سلول‌های بنیادی بشود یا خیر؟

طبقات پاسخ فراوانی نسبی (درصد)
حکومت باید تحقیقات سلول‌های بنیادی را حمایت مالی کند ۷/۵۹
حکومت نباید تحقیقات سلول‌های بنیادی را حمایت مالی کند ۳۱
نمی‌دانم/ نظری ندارم ۳/۹

– در رابطه با موضوع تحقیقات سلول‌های بنیادی چه چیزی بیشترین تأثیر را بر نظر شما داشته است؟

طبقات پاسخ فراوانی نسبی (درصد)
دیدگاه خانواده/ دوستان ۷/۳
مطالبی که در اخبار دیده‌اید/ خوانده‌اید ۹/۲۱
آموزش و تحصیلات ۱/۱۶
تجربیات شخصی ۸/۶
باورهای مذهبی ۹/۱۶
باورهای غیرمذهبی شخصی ۱۶
سایر ۷/۱۲
نمی‌دانم/ نظری ندارم ۸/۵

– چه نظری درباره سقط جنین دارید؟

طبقات پاسخ فراوانی نسبی (درصد)
در همۀ موارد باید قانونی باشد ۲۵
در اکثر موارد باید قانونی باشد ۸/۳۱
در اکثر موارد باید غیرقانونی باشد ۳/۲۴
در همۀ موارد باید غیرقانونی باشد ۸/۱۸

– در رابطه با موضوع سقط جنین چه چیزی بیشترین تأثیر را بر نظر شما داشته است؟

طبقات پاسخ فراوانی نسبی (درصد)
دیدگاه خانواده/ دوستان ۱/۳
مطالبی که در اخبار دیده‌اید/ خوانده‌اید ۲/۶
آموزش و تحصیلات ۹/۱۶
تجربیات شخصی ۲/۱۰
باورهای مذهبی ۹/۲۵
باورهای غیرمذهبی شخصی ۳/۲۷
سایر ۵/۱۰

– به لحاظ جناح‌بندی سیاسی، خودتان را جزو کدام‌یک از دسته‌های زیر می‌بینید؟

طبقات پاسخ فراوانی نسبی (درصد)
دموکرات ۴/۳۵
جمهوری‌خواه ۵/۲۷
مستقل ۳۰
سایر ۷

– فکر می‌کنید دربارۀ اکثر موضوعات سیاسی، دیدگاه‌تان چگونه است: لیبرال، میانه‌رو یا محافظه‌کارانه؟

طبقات پاسخ فراوانی نسبی (درصد)
لیبرال ۴/۲۳
میانه‌رو ۳۹
محافظه‌کار ۵/۳۰
در قالب این اصطلاحات نمی‌اندیشم ۹/۱
نمی‌دانم/ نظری ندارم ۲/۵

برای اینکه به تفسیر بهتری از نتایج فوق برسیم، بهتر است نگاهی هم به متغیرهای جمعیت شناختی این پژوهش داشته باشیم.

– جنسیت

طبقات پاسخ فراوانی نسبی (درصد)
مرد ۶/۴۹
زن ۴/۵۰

– سن

بازه‌ها فراوانی نسبی (درصد)
۳۰-۱۸ ۹/۲۰
۴۴-۳۱ ۹/۲۴
۶۰-۴۵ ۳/۲۹
۶۱ و بالاتر ۲۵
میانگین انحراف استاندارد
۴۷٫۵۷ ۱۷

– وضعیت تأهل

بازه‌ها فراوانی نسبی (درصد)
متأهل ۹/۴۶
جداشده ۷/۲
مطلقه ۱۶
بیوه ۹/۱۱
مجرد (ازدواج نکرده) ۵/۲۲

– درآمد

بازه‌ها فراوانی نسبی (درصد)
کمتر از ۲۵ هزار دلار ۸/۲۱
بیشتر از ۲۵ هزار دلار ۷۷
مفقوده ۱/۱

نمونۀ فوق یکی از بی‌شمار مجموعه داده‌ای است که در ایالات متحده گردآوری شده است. کاملاً روشن است که هدف ما در این یادداشت پرداختن به موضوع سلول‌های بنیادی و دیدگاه مردم پیرامون آن نبود. از این مثال و مثال‌های مشابه به نکات مهمی می‌توان رسید؛ یکم اینکه پژوهشگران اجتماعی ایالات متحده در طول دهه‌ها آرام آرام به سیاستمداران‌شان آموخته‌اند که بدون در اختیار داشتن داده‌ها و اطلاعات کافی و معتبر، دربارۀ هیچ موضوعی تصمیم‌گیری نکنند و دست به اقدامی نزنند. این به معنای آن است که مدیران این کشور در مقایسه با بسیاری از جوامع دیگر، به مراتب کمتر دست به تصمیم‌گیری‌های شخصی و سلیقه‌ای می‌زنند. نکتۀ دوم به تخصص و توانمندی پژوهشگران اجتماعی ایالات متحده در روش تحقیق برمی‌گردد. همان‌طور که پیش‌تر آمد، این پیمایش ملی با انجام تقریباً ۱۰۰۰ مصاحبه تلفنی، نگرش مردم به دو موضوع تحقیقات سلول‌های بنیادی و سقط جنین را سنجش می‌کند. این امر گویای این واقعیت است که پژوهشگران مذکور به چنان مهارتی در نمونه‌گیری دست یافته‌اند که قادرند با استفاده از نمونه‌های کوچک به برآورد دقیقی از کل کشور نائل شوند. نکتۀ سوم این است که در این‌گونه جوامع، خبرگزاری‌ها با اختصاص بخشی از منابع مالی خود به تولید داده‌های دستِ اول، از پیشگامان جامعۀ خویش به شمار می‌روند؛ در حالی که در بسیاری از کشورها، اکثر خبرگزاری‌ها چشم‌شان به زبان دیگران است.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

سه × پنج =