مرور دیدگاه‌ها

مروری بر آراء صاحب‌نظران علوم انسانی درباره تجاری‌سازی و کاربردی‌سازی علوم انسانی در ایران ـ بخش پنجم

تخمین زمان مطالعه: ۴ دقیقه 


محمد فاضلی، جامعه‌شناس و مدرس دانشگاه شهید بهشتی و همچنین معاون پژوهشی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری است. وی یکی از مهم‌ترین چهره‌های علوم‌ انسانی و اجتماعی کشور محسوب می‌شود و در بسیاری از سخنان و نوشته‌های خود به دفاع از حیثیت و اعتبار این علوم پرداخته است. او معتقد است که «برای علوم انسانی بايد طرحی نو درانداخت، آن هم با تکيه بر اساتيد همان علم». 


چگونگی مواجهه با موضوع تجاری سازی

دکتر محمد فاضلی از معدود جامعه‌شناسانی است که اتفاقا بیشترین فعالیت را در زمینه کاربردی کردن دانش انسانی و اجتماعی و حتی تجاری سازی و تولید ثروت از آن داشته است. ایشان از پایه گذاران و فعالان مطالعات کاربردی «اتا» (ارزیابی تاثیرات اجتماعی) در کشور بوده و هستند. همچنین اظهارنظرهای کارشناسانه زیادی درخصوص مسائل مهم و روز کشور داشته‌اند که بیشتر از جنس سیاستگذاری بوده است.

با این همه مخالفت ایشان با طرح تجاری سازی علوم انسانی، صریح و با صدای بلند بیان شده است. به نظر می‌رسد دو جنبه هویتی و سیاسی بیشترین نقش را در این ابراز مخالفت داشته است. در واقع مانند برخی دیگر از صاحبنظران علوم انسانی، دکتر محمد فاضلی نیز طرح موضوع تجاری سازی علوم انسانی را انتقادی به کم اهمیت و بی فایده بودن علوم انسانی فعلی در ایران برداشت کرده و درنتیجه به دفاع از آن پرداخته تا از دخالت سیاسی یا خارج علوم انسانی در آن جلوگیری کند. وی محدودسازی‌های سیاسی علوم انسانی را نیز در همین چارچوب تفسیر کرده است. مضافا اینکه مانند بسیاری از اساتید دیگر علوم انسانی، این برداشت برای ایشان ایجاد شده که در طرح تجاری سازی علوم انسانی، قرار است تمام علوم انسانی تجاری سازی شود.

درمجموع دکتر محمد فاضلی با انواع اقدامات درزمینه کاربردی سازی و تجاری سازی علوم انسانی موافق‌اند و خود پیشرو این عرصه‌ها هستند. با این وجود به دلایل فوق، با جریان و گفتمان تجاری سازی علوم انسانی مخالفت جدی دارند.

بازنگری با تکیه بر اساتید علوم انسانی

دکتر محمد فاضلی می‌گوید: «با اين واژه کلاً مخالفم که شما علوم انساني را ازموضع تجاري سازي نگاه کنيد. من گاهی اوقات احساس می‌کنم يک عده‌ای مي‌خواهند علوم انسانی را کوچک جلوه بدهند، تحقيرکنند يا ناکارآمد جلوه بدهند؛ می‌آيند دائماً برخوردی مي‌کنند انگار اين‌ها علومي‌اند که از آن‌ها ثروتي خلق نمي‌شود. علوم انساني اگرچه امروز در کشور ما مهجور شده اما پيشرفت کشورهاي توسعه‌يافته عموما مبتني بر رشته‌هاي علوم انساني بوده. علوم انساني منشاء تغييرات بنيادي در جامعه است. علمي که دانش آموختگانش نه با تجاري سازي مشکلشان حل مي‌شود نه با محدودسازي رشته‌ها. براي علوم انساني بايد طرحي نو درانداخت، آن هم با تکيه بر اساتيد همان علم». (llink.ir/7ecj)

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

4 − سه =