علوم انسانی و صنعت

به همت دست‌اندرکاران همایش ارتباط علوم انسانی، تولید و صنعت؛

نشست گفت‌وگوی مشترک علوم انسانی و صنعت برگزار شد

به گزارش بُردار؛ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، زمستان سال جاری نخستین همایش ملی «ارتباط علوم انسانی، تولید و صنعت» را برگزار خواهد کرد. محتوای این همایش قرار است از طریق نشست‌های چندجانبه در چندین مرحله، تولید و تنظیم شود. چهارشنبه، دوم آبان ماه، دومین نشست از سلسله‌نشت‌های این همایش در سالن حکمت پژوهشگاه علوم انسانی برگزار شد.

این نشست که با حضور کم‌سابقه صنعت‌گران همراه بود، حاوی پیام‌های صریح و ضمنی نسبت به آنچه به عنوان نام همایش برگزیده شده، بود: ارتباط علوم انسانی، تولید و صنعت.

زبان و گفتمان غریب علوم انسانی و صنعت

نشست دوم آبان ماه نشان می‌داد دانش‌کاران علوم انسانی و صنعت‌گران، از زبان و درک مشترکی برای بیان منویات و انتظارات خود از همایش ارتباط علوم انسانی، تولید و صنعت برخوردار نیستند. درایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در نام‌گذاری نشست دوم، نشان از فهم دقیق مسئله داشت: «گفتمان مشترک صنعت و علوم انسانی».

با این حال راه طولانی در رسیدن به گفتمان مشترک در پیش است. قوت این نشست با چنین عنوانی در این بود که نشان داد ساختارهای جاافتاده دانش در صورت‌بندی و تحلیل موضوعات، همیشه پاسخ‌گو نیست. بار گرانی بر عهده مسئولین این همایش خواهد بود اگر به ایجاد و ابداع شیوه نوینی برای درک و حل مسئلۀ شکاف علوم انسانی و صنعت برسند.

انتظارهای حداکثری از علوم انسانی و فرصت‌های حداقلی

اصحاب تولید و صنعت که از سراسر کشور دعوت شده و در همایش حضور داشتند، طیف گسترده‌ای از صنعت‌گران را نمایندگی می‌کردند؛ مدیران ارشد شرکت مپنا، مدیر استراتژی بانک ملت، مدیر عامل شرکت زمین هوشمند، مدیران پژوهشگاه رنگ، رئیس سازمان مدیریت صنعتی قزوین و غیره، از جمله اشخاصی بودند که در این همایش به بیان دغدغه‌های خود به عنوان فعالان صنعتی پرداختند.

فصل مشترک سخنان طیف‌های مختلف صنعت، بی‌اعتمادی به علوم انسانی بود. گویی بخش صنعتی از «سوژه» بودن زیر ذره‌بین علوم انسانی ناراضی به نظر می‌رسد و چه بسا عنوان می‌شد که علوم انسانی فاقد اعتبار و وجاهت لازم برای طرح یا حل مسائل صنعت است.

با این حال به نظر می‌رسد این انتقادات صریح و صحیح از علوم انسانی، با غفلت از یک نکته اساسی بیان می‌شود: علوم انسانی سال‌ها تحت سیطره رویکردهای فنی و مهندسی نه‌تنها مهجور و محجور بوده، که تحقیر و تخفیف شده است. این استخفاف تا جایی است که حتی در این نشست نیز رویکرد مهندسی از بیان این کلیشه که «تنبل‌ها به علوم انسانی روی می‌آورند» خودداری نمی‌کند!

در چنین فضا و تجربه‌ای که علوم انسانی اجازه بالندگی و نشان دادن ظرفیت‌های خود را نداشته است، انتظارات حداکثری‌ای برای آن ایجاد و در اذهان تثبیت شده است، که حتی افرادی از صنعت که در این نشست شرکت کرده بودند، مذاکره علوم انسانی و صنعت را «‌بی‌هوده»، «مطالعات پشت‌میزی» و «حرف‌های حکومتی» می‌خواندند.

در چنین فضایی، تسامح اصحاب علوم انسانی در این نشست قابل تقدیر بود. تسامحی که علوم انسانی ناگزیر باید به زخم‌های آن تن دهد، تا از طریق ایجاد این ارتباط، بتواند ظرفیت‌های خود را جهت خدمات متقابل به تولید و صنعت نشان دهد.

خدمات متقابل علوم انسانی و صنعت

از برجسته‌ترین ویژگی‌های این نشست تاکید بر دوسویه بودن ارتباط میان علوم انسانی و صنعت بود. خلاف آنچه پنداشته می‌شد، در همایش ارتباط علوم انسنی، تولید و صنعت قرار نیست علوم انسانی، به مطالعه صنعت بپردازد، یا حتی بهره‌هایی را که صنعت قرار است از همراهی با علوم انسانی ببرد، برشمرد؛ بلکه به کرات بر این هدف تاکید شد که خدمات متقابل علوم انسانی و صنعت و نیز تقریب دغدغه‌های علوم انسانی و صنعت، در این همایش به صورت عملیاتی نه‌تنها تحقیق بلکه محقق شود.

گفتنی است بهروز دری، دبیر همایش و رئیس کمیته علمی؛ مهرنوش هدایتی، دبیر شورای سیاست‌گذاری و رئیس دبیرخانه همایش؛ و روح‌الله کریمی دبیر اجرایی همایش ارتباط علوم انسانی، تولید و صنعت معرفی شده‌اند.

فاطمه مرتضوی/

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

پانزده − 2 =