سلسله کارگاه‌های آموزش نرم‌افزار­های کاربردی به ابتکار بردار

گزارش کارگاه «مقدمه‌ای بر تحلیل شبکه اجتماعی و استفاده از نرم‌افزار یوسینت UCINET»


این کارگاه در روزهای ۴ و ۵ دی‌ماه ۱۳۹۸ با همکاری بردار و جهاد دانشگاهی فارس و به میزبانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی برگزار شد. کارگاه با رویکردی تعاملی و مشارکتی و متمایل به مسائل و موضوعاتی که طی برگزاری از طرف شرکت‌کنندگان عنوان می‌شد، پیگیری گردید.


مدرس کارگاه آقای دکتر روح اله جلیلی بود که دارای مدرک دکتری تخصصی جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران هستند و در حال حاضر سرپرستی مرکز مرآت جهاد دانشگاهی فارس را بر عهده دارند. حوزه‌های مطالعاتی وی شامل روش‌شناسی کمی و کیفی، تحلیل شبکه اجتماعی، سیستم‌های پیچیده و مطالعات آینده می‌باشد.

شرکت‌کنندگان دارای تحصیلات ارشد و دکتری در رشته‌های مختلف علوم انسانی بودند و تعدادی از آن‌ها نیز از اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی اصفهان، علامه طباطبایی و امام صادق بودند. حوزه مطالعاتی آن‌ها شامل طیفی از مدیریت رسانه، آینده‌پژوهی، خودکشی، مسائل اجتماعی، کارآفرینی و جرم‌شناسی و مطالعات زندان و … را در برمی‌گرفت.

بردار افتخار داشت این بار میزبان دانشجویان و اساتید دانشگاه‌­های برتر باشد که هر یک بنا به دلیلی در این کارگاه حضور یافته­ بودند. آقای دکتر قاسمی، هیئت­‌علمی و استاد تمام رشته مددکاری اجتماعی از دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بودند که سالیان سال به­ طور تخصصی در حوزه خودکشی فعالیت کرده بودند و نکات دقیق و ظرایف بحث مابین ایشان و مدرس، جزئیات مهمی را در کارگاه مطرح می­‌نمود.

آقای دکتر غیاثوند، هیئت‌علمی علوم اجتماعی دانشگاه علامه از دیگر حاضران در این جلسه بودند که در زمینه روش­‌های کیفی و کمی مانند معادلات ساختاری، نرم­ افزارهای کیفی و مکس کیودا کار کرده‌اند. دکتر سمیعی نسب، هیئت‌علمی علوم اقتصادی از دانشگاه امام صادق به همراه یکی دیگر از دانشجویان این دانشگاه، مهمان این کارگاه بودند و نکات مهم و ظرایف مهمی توسط این عزیزان در خلال بحث مطرح شد. دوستان و حاضران دیگر دانشجویان ارشد و دکتری در رشته‌­های علوم سیاسی، مدیریت رسانه، جامعه­‌شناسی سیاسی، جامعه­‌شناسی علم و معرفت، تحلیل رسانه‌­های اجتماعی، جرم‌­شناسی و مسائل اجتماعی بودند.

برنامه کاری در روز اول کارگاه، شامل آشنایی با مفاهیم شبکه و مبانی نظری؛ پایه‌های روش‌شناختی و طراحی پژوهش؛ شیوه‌ها و چگونگی جمع‌آوری داده؛ و در پایان، آشنایی با محیط نرم‌افزار و شروع کار با آن توسط مهارت آموزان بود.

برنامه کاری در روز دوم، شامل مباحث مدیریت داده؛ مصورسازی؛ مباحث مرکزیت بوده و در پایان نیز به مباحث زیرگروه‌ها در شبکه پرداخته شد.

به‌عنوان منابع موردنیاز، فایل کتاب بورگاتی به‌عنوان فایل مرجع برای آَشنایی با نرم‌افزار در کنار فایل نرم‌افزار، یک پرسشنامه سوسیومتری، فایل داده‌های سوسیومتری، فایل داده‌های بانک جهانی و فایل داده‌های مهاجرت بین استانی در ایران به مهارت آموزان داده شد.

دکتر جلیلی ابتدا به بسط مفهوم شبکه به‌طورکلی و سپس در حوزه‌های مختلف جامعه‌شناسی، تکنولوژی، زیست‌شناسی و … پرداختند. سپس پیش‌فرض‌های اصلی در تحلیل شبکه را مطرح کردند که بر اهمیت روابط و ساختار روابط در میان افراد تأکید می‌کند.

گزارش کارگاه «مقدمه‌ای بر تحلیل شبکه اجتماعی و استفاده از نرم‌افزار یوسینت UCINET»

در ادامه ساختار داده و ویژگی‌های مختص تحلیل شبکه اجتماعی، سطوح تحلیل و انواع روابط را تشریح کردند. همچنین زمانی را به توضیح بنیان‌های ریاضی تحلیل شبکه اجتماعی اختصاص دادند. سلسله شکل‌گیری تحلیل شبکه اجتماعی و نظریات مرتبط با آن نیز توضیح داده شد.

بعد از هر مبحث، فرصت پرسش و پاسخ فراهم می‌شد و همین امر پویایی و میزان کیفیت کارگاه را افزایش می‌داد. باتوجه به اینکه اعضای هیئت‌علمی نیز حضور داشتند مدام سؤالاتی را مطرح می‌کردند و کارگاه نه‌تنها نظری بلکه عملی بوده و در کنار مثال‌های بسیار زیاد و عملیاتی دکتر جلیلی در حوزه‌های متناسب با افراد حاضر در جلسه اعم از جرم‌شناسی، کارآفرینی، اعتیاد، داده‌­های اقتصادی، تحولات فرهنگی فضای مجازی، خودکشی و …، مثال‌ها و توضیحات مفصلی برای سؤالات آن‌ها داده می‌شد.

مباحث جبر ماتریس با تمرکز بر مفاهیم مرتبط با شبکه و همچنین مفاهیم دوگانه سازی و متقارن سازی تشریح شدند. همچنین، مفهوم گراف و تفاوت آن با شبکه بیان شد.

بین دو تایم کارگاه، دکتر حیدری دبیر کارگروه کاربردی سازی علوم انسانی و بنیان‌گذار بردار به معرفی بردار برای حاضرین پرداختند و فعالیت‌های این مجموعه و خدماتی را که در راستای کاربردی سازی علوم انسانی و اجتماعی انجام می‌دهند برای آن‌ها شرح دادند. ضمن اینکه بین حاضرین کاتالوگ‌هایی برای معرفی بردار، اهداف، فعالیت‌ها و خدمات آن پخش شد. از دوستان علاقه­‌مند درخواست شد تا در حیطه­‌های موردعلاقه‌شان به بردار و در راستای بهبود فضای راکد علوم انسانی و اجتماعی کمک نمایند.

گزارش کارگاه «مقدمه‌ای بر تحلیل شبکه اجتماعی و استفاده از نرم‌افزار یوسینت UCINET»

در ادامه به نصب نرم‌افزار پرداخته شد و محیط کلی و نوارابزارهای آن معرفی شد. سپس به‌عنوان تمرین از مهارت آموزان خواسته شد تا داده‌ها را از فایل اکسل فراخوانی کنند و به یوسینت انتقال دهند و نکاتی که به آن‌ها آموزش داده شده است را روی آن اجرا کنند.

نرم‌افزار Net Draw برای رسم شبکه توضیح داده شد و چگونگی کار با آن و چگونگی ویرایش گراف یا شبکه ترسیم شده نیز آموزش داده شد. سپس تحلیل کمی شبکه‌های اجتماعی، تحلیل تصویری آن‌ها و طراحی و مدیریت تحلیل شبکه انجام شد. شاخص‌های ارتباط شبکه ازجمله چگالی و فاصله توضیح داده شدند.

مباحث مرکزیت از قبیل مرکزیت درجه، مرکزیت نزدیکی، مرکزیت دسترسی و مرکزیت بینیت نیز به‌تفصیل با مثال تشریح شدند.

گزارش کارگاه «مقدمه‌ای بر تحلیل شبکه اجتماعی و استفاده از نرم‌افزار یوسینت UCINET»در انتها، برونداد کارگاه برای مهارت آموزان به شرح زیر بود:

  • آشنایی با حوزه SNA
  • آشنایی با مفاهیم اساسی SNA و روش پژوهش در آن
  • آشنایی مقدماتی با نرم‌افزار یوسینت و کار عملی با آن
  • تکنیک‌های مصورسازی
  • استخراج سنجه‌های مرکزیت و تحلیل آن‌ها
  • تحلیل مؤلفه‌ها و زیرگروه‌ها در شبکه
  • تعریف یک پروژه تحلیل شبکه و انجام تحلیل به‌صورت مستقل

گزارش کارگاه «مقدمه‌ای بر تحلیل شبکه اجتماعی و استفاده از نرم‌افزار یوسینت UCINET»نهایتاً به مهارت آموزان گواهینامه‌های شرکت در کارگاه آموزشی «تحلیل شبکه اجتماعی با استفاده از نرم‌افزار یوسینت» اعطا شد. همچنین فرم نظرخواهی از کیفیت برگزاری کارگاه در بندهای مختلف از قبیل رضایت از مدرس، امکانات و … به آن‌ها داده شد و جمع‌بندی نظرات شرکت‌کنندگان، حاکی از رضایت‌مندی مطلوب آن‌ها از کلیت و ابعاد کارگاه بوده است. این میزان رضایتمندی که با تلاش دست‌اندرکاران بردار حاصل آمده است، هم باعث افتخار همکاران بوده و هم نشانه‌ای از این است که مسیر انتخاب شده و نحوه اجرای کار از کیفیت مناسب برخوردار بوده است.


از علاقه‌مندان و افرادی که مایل هستند در این دوره شرکت کنند، تقاضا می‌شود با این شماره ۰۹۱۹۵۸۱۵۳۲۴ تماس بگیرند تا به‌محض تکمیل ظرفیت، مجدداً کارگاه دیگری برگزار شود.

2+

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

3 − 1 =